Sâu vẽ bùa hại cam quýt 28/11/2020

Ths. Huỳnh Kim Ngọc

Sâu vẽ bùa cam quýt: Phyllocnistic citrella, họ Gracillariidae, bộ Lepidoptera. Sâu có nguồn gốc Châu Á và gây hại các vùng trồng cây có múi khắp thế giới.

Nhận diện:

Trên cam quýt, sâu gây hại bằng cách đục vào dưới biểu bì lá non của cây, tạo thành những đường ngoằn nghoèo, nhưng không bao giờ cắt nhau, trong đường đục có thể thấy các vệt phân đen do sâu thải ra. Lá bị hại, giảm quang hợp, cây sinh trưởng và phát triển kém. Sâu chỉ gây hại trên các lá non.

Vòng đời:

Vòng đời sâu vẽ bùa, khoảng 3 tuần, gồm 4 giai đoạn: Trứng (1- 6 ngày) – Ấu trùng (4-10) – Nhộng (7 – 10) – Thành trùng (ngài/bướm: 7 – 10)

+ Thành trùng: Rất nhỏ, dài khoảng: 2 – 3 mm, thân màu vàng nhạt, cánh trước màu bạc, sáng lấp lánh, cánh sau hẹp so với cánh trước, mép 2 cánh có rìa lông, đầu cánh có chấm đen, không gây hại, hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối, ban ngày trú ẩn ở mặt dưới lá, nhưng khó thấy.

+ Trứng: Ngay khi vũ hóa, bướm cái tiết ra hóc môn dẫn dụ con đực, sau khi bắt cặp, con cái đẻ trứng có dạng bầu dục, nhỏ, trứng đẻ rời rạc từng quả một ở mặt dưới lá, ở dọc gân chính của lá non. Trung bình con cái đẻ khoảng 70 – 80 trứng. Mới đẻ, trứng trong suốt, sắp nở có màu vàng, nở sau khoảng 1 tuần.

+ Ấu trùng: Mới nở, ấu trùng bắt đầu đục qua biểu bì nằm giữa hai mặt lá, chui vào  ăn nhu mô, tạo đường hầm rất nhỏ như sợi chỉ khó thấy, ấu trùng lớn dần, lột xác (4 lần), đường đục ngoằn nghoèo, lớn dần theo độ lớn của sâu.

+ Nhộng: Vào giai đoạn cuối, ấu trùng thành thục bắt đầu thoát khỏi vết đục, tìm đến mép lá, cuộn mép lại, hóa nhộng bên trong. Giai đoạn nhộng dài khoảng 1 – 3 tuần.

Tùy điều kiện ngoại cảnh, vòng đời sâu vẽ bùa hoàn chỉnh dài khoảng 3 – 7 tuần (20 – 50 ngày). Nhiệt độ thích hợp từ 25 đến 30 độ C, độ ẩm: 85 – 90 %

Gây hại:

Sâu vẽ bùa gây hại quanh năm, tuy nhiên thường  sống và gây hại trên những vườn cây có múi mới trồng vài năm đầu tiên, do giai đoạn nầy cây ra nhiều lá non, lá mềm, sáng màu,… Cây lớn, thành thục (trên 4 năm), có tán lá rộng, lá già, thiệt hại không đáng kể (ngoại trừ trường hợp mật số sâu quá cao), mặt khác, thiên địch ký sinh và ăn mồi có sẵn trong thiên nhiên tích lũy mật số, ăn và ký sinh, khiến mật số sâu vẽ bùa giảm dần theo độ lớn của vườn cây.

Thiên địch:

+ Thiên địch ký sinh sâu non và nhộng: Chalcidoidea, Ichneumoide

+ Ký sinh ăn mồi: Kiến vàng Oecophylla smaragdina

Phòng trị:

Cần thiết áp dụng các biện pháp tổng hợp:

+ Vệ sinh đồng ruộng: Thu dọn tàn dư mang đi tiêu hủy.

+ Chăm sóc cây khỏe, tỉa cành tạo tán, tỉa bỏ các chồi vượt, bón phân cho cây ra lộc/lá non tập trung.

+ Thường xuyên thăm đồng nhất là vườn mới trồng, chú ý lúc cây ra lộc non là cao điểm sâu sinh sản và gây hại, nếu mật số cao cần phun thuốc trừ sâu ngay.

+ Bẫy pheromone Là công cụ hiệu quả để phát hiện sớm bướm sâu vẽ bùa bay đến và đẻ trứng, đây là thời điểm thích hợp để phun thuốc, tuy nhiên cần lưu ý chỉ có bướm đực bị dẫn dụ bởi pheromone và dính vào bẫy keo.

+ Thuốc BVTV:

Thuốc BVTV ít có tác dụng đến sâu vẽ bùa, trừ phi chúng có tính lưu dẫn hay thấm sâu do ấu trùng gây hại dưới biểu bì lá. Chú ý không sử dụng thuốc phổ rộng, hại thiên địch khiến sâu gây hại nặng hơn. Nếu dùng thuốc, chú ý dùng đúng lúc khi cây mới ra chồi hay lá non, đây là thời điểm bướm tìm đến để đẻ trứng, phòng trị giai đoạn nầy sẽ rất hiệu quả. Tốt nhất là sử dụng thuốc gốc sinh học hữu cơ như dầu neem, nhưng thường có hiệu quả chậm và thời gian tồn lưu ngắn nên phải phun lại sau 5 – 7 ngày, tốt nhất có thể sử dụng dầu khoáng SK Enspray 99EC phun vào giai đoạn cây đang ra lá non, có thể dùng đơn hay phối với thuốc trừ sâu sinh học như Comda gold 5WG, Comda 250EC, Saimida 100SL hay  Sapen alpha 5EC. Chú ý hạn chế phun thuốc khi cây sắp ra hoa và đọc kỹ hướng dẫn trên nhãn trước khi sử dụng.

Tin cùng loại
Việc phòng trừ cỏ dại trong sản xuất nông nghiệp nói chung và cho Cây sắn nói riêng là rất khó khăn và tốn nhiều chi phí. Nếu chung ta không có phương pháp, có kỹ thuật đúng sẽ không diệt cỏ triệt để,  giúp cho Cây sắn sinh trưởng  phát triển tốt cho  năng suất cao nhất, tiết kiệm chi phí.

Cam sành, cam xoàn, quýt hồng,… Là những cây có múi có diện tích trồng rất lớn, mang lại giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân. Nhóm cây này có nhiều loại sâu, bệnh hại tấn công gây nhiều tổn thất cho bà con nông dân về chất lượng và năng suất sản phẩm, trong đó sâu vẽ bùa là một trong những côn trùng gây hại đang được quan tâm.

Ở Việt Nam, sâu đầu đen đã từng xuất hiện ở Bến Tre, nhưng với mật độ thấp, gây hại không đáng kể. Tuy nhiên, năm 2020, trên địa bàn tỉnh Bến Tre, Sóc Trăng đã phát hiện nhiều nơi có vườn dừa bị sâu đầu đen gây hại rất nặng. Sâu đầu đen chỉ gây hại giai đoạn sâu non, sâu ẩn núp bên trong lá, cạp lớp biểu bì mặt dưới lá của tàu lá bên dưới, thải phân, nhả tơ, sau lan dần lên các tàu lá trên.

Những năm gần đây diện tích trồng cây ổi tăng khá cao ở vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long. Ổi là loại cây ăn trái dễ trồng, mau cho trái, thường được chọn trồng xen với các loại cây trồng khác trong vườn hoặc trồng dạng chuyên canh. Nhiều giống ổi ngon như ổi Nữ hoàng, ổi tím, ổi không hạt, ổi Đài Loan,… cho hiệu quả kinh tế cao nên diện tích trồng ổi ngày càng được mở rộng.

Cao su là một trong những cây trồng cho giá trị kinh tế. Tuy nhiên, hiện có nhiều loại dịch hại làm ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất cao su. Một trong những dịch hại nguy hiểm thường xuất hiện trong mùa thay lá là bệnh phấn trắng trên cao su. Bệnh đã làm cây bị rụng lá nhiều lần, gây mất sức cây, vì vậy làm chậm thời gian khai thác và làm giảm sản lượng mủ đáng kể.

Khi những cành mai đã trụi lá khoe những thân cây sần sùi, rồi từ từ ló ra nhưng nụ hoa xanh biếc hoặc những mầm lá hồng hồng, thì ai cũng biết mùa xuân đang đến. Cây mai đã gắn liền với người dân Việt Nam. Mai tượng trưng cho sự thịnh vượng, hạnh phúc và may mắn. Mai có vóc dáng thanh tú, lã lướt của cây Trúc, nhưng cũng có thể mang dáng vẻ uy nghi của cây Tùng, cây Bách.

Bọ dưa chủ yếu gây hại trong mùa nắng, hoạt động mạnh vào lúc sáng sớm hay chiều mát. Bọ gây hại bằng cách cạp lớp biểu bì trên lá thành một vòng tròn, phần bị cạp sẽ đứt rời khỏi lá. Bọ dưa thường gây hại trên các cây còn non, nếu mật số cao, bọ dưa có thể ăn trụi hết lá và đọt non, ngoài gây hại trên lá, bọ dưa còn đẻ trứng vào đất, gần gốc, trứng nở ra ấu trùng ăn rể, đục vào gốc khiến cây bị vàng héo, kém phát triển.

Khoai tây là loại rau ăn củ mang lại giá trị kinh tế cao. Đây là loại nông sản được xã hội tiêu thụ khá lớn và phổ biến. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, nhà nông thường phải đối mặt với nhiều loài bệnh hại. Trong đó, bệnh mốc sương là một trong những loại bệnh hại nguy hiểm nhất với cây khoai tây. Bệnh mốc sương đã gây mất mùa, làm tăng chi phí và cản trở việc sản xuất khoai tây của nhà nông.

Ngày nay, cúc là loài hoa được nhiều người ưa chuộng bởi tính đa dạng và nhiều sắc màu của chúng, và đã được người dân sử dụng ngày càng phổ biến. Hoa cúc cũng đã được trồng ở nhiều vùng trong cả nước, nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng tăng. Vì vậy, các vùng trồng hoa thường không có thời gian cho đất nghỉ và cũng không kịp luân canh với các loại cây trồng khác.

Là hỗn hợp lý tưởng để phòng và trị nhóm côn trùng chích hút cả giai đoạn non và trưởng thành như rầy, rệp, rầy mềm, bọ trĩ, bọ phấn, bọ xít, ve sầu… Nên hạn chế lan truyền bệnh virus, do cả hai hoạt chất đều tác động trực tiếp đến hệ thần kinh côn trùng nên khi trúng phải thuốc, côn trùng lập tức ngừng chích hút và truyền bệnh.

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 Khu công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi