Sâu Cuốn Lá 23/08/2019

Thạc sĩ Huỳnh Kim Ngọc

Sâu cuốn lá là dịch hại phổ biến trên lúa, phân bố rộng  khắp các vùng trồng lúa ở Á Châu,  dù vậy sâu cuốn lá vẫn được xem như dịch hại thứ cấp, gây hại không đáng kể. Tại Viêt Nam, những năm gần đây, diện tích lúa nhiễm sâu cuốn lá đứng thứ hai sau rầy nâu, đặc biệt ở những vùng trồng lúa thâm canh, dùng nhiều phân đạm. Ở Đồng bằng sông Cửu long sâu cuốn lá xuất hiện và gây hại quanh năm tuy nhiên phổ biến trong vụ Đông Xuân và Hè Thu.

 

Đặc tính sinh vật học và gây hại:

Sâu cuốn lá thuộc họ Pyralidae/Lepidoptera. Tên khoa học: Cnaphalocrosis medinalis, Guenee. Ngài (bướm) có màu vàng phấn nhạt, cánh dạng tam giác, trên cánh có hai sọc ngang, bướm đẻ trứng mặt trên lá gần gân chính, 4 – 7 ngày sau nở ra sâu non trên mặt lá, sâu có 5 tuổi, kéo dài 12 – 17 ngày. Sâu hóa nhộng ngay trong lá cuốn, giai đoạn nhộng dài 5 – 7 ngày, ngài có xu hướng thích ánh sáng mạnh. Vòng đời sâu cuốn lá dài khoảng một tháng ( 25 – 38 ngày).

Sâu cuốn lá gây hại bằng cách cuốn và ăn lá. Sâu tuổi 1 mới nở thường nằm ở vết hại cũ hoặc bò lên chót lá. Sâu tuổi 2 bắt đầu phá hại bằng cách nhả tơ cuốn hai mép lá lại thành ống, sống và gây hại bên trong bằng cách cạp lấy chất mô xanh có diệp lục tố, chừa lại lớp biểu bì mặt dưới lá, nên ruộng bị sâu cuốn lá gây hại trông bạc trắng xơ xác. Do lá bị cuốn và mất diệp lục, quang hợp giảm khiến lúa bị lép, lửng, năng suất giảm, ngoài ra vết thương trên mép lá cũng là cửa ngỏ để vi khuẩn gây bệnh bạc lá và đốm sọc vi khuẩn xâm nhập và gây hại nhất là vào thời điểm trời mưa bảo, gió mạnh.

Thông thường trong một lá ta chỉ tìm thấy một sâu cuốn lá và sau khi gây hại xong, sâu bò sang lá bên cạnh và tiếp tục cắn phá, trung bình một sâu gây hại cho khoảng 3 – 5 lá. Quan sát vào giai đoạn 40 ngày sau sạ - thời điểm thích hợp nhất cho sâu gây hại – cho thấy một sâu ăn trung bình 25 cm2 diện tích lá trong suốt vòng đời của nó. Tuy nhiên điều này còn tùy thuộc vào 2 yếu tố : (1) Tuổi sâu và (2) Giai đoạn sinh trưởng của lúa, người ta nhận thấy ở 3 tuổi đầu tiên, hầu như sâu ăn rất ít, khoảng 10% diện tích lá so với tuổi 4 – 5 và vào giai đoạn 80 – 100 ngày sau sạ, sâu tuổi 1 – 3 ăn lá thấp một cách có ý nghĩa so với giai đoạn 40 – 60 ngày . Giai đoạn 40 ngày sau sạ được xem như thích hợp nhất cho tất cả các tuổi sâu (Heong, L.K, IRRI).

Ngoài ký chủ chính là lúa, sâu cuốn lá còn tìm thấy trên bắp, cao lương (shorghum), mía, đậu, cỏ dại.

Sâu cuốn lá và thất thoát năng suất.

Nghiên cứu tại IRRI trong điều kiện nhà lưới cho thấy khi lây nhiễm mật độ 3 sâu / bụi vào các giai đoạn 40 – 60 – 80 ngày sau sạ, kết quả xác định không có sự khác biệt về sụt giảm sinh khối và năng suất giữa các nghiệm thức. Trong điều kiện thực tế ngoài đồng, tiến hành cắt lá 10% – 60% cho thấy năng suất giảm tương ứng 5% – 12%, tuy nhiên, phân đạm (N) dường như bù đắp phần nào cho sự hao hụt nầy. Nghiên cứu gần đây tại IRRI, cho thấy vào giai đoạn hạt chắc, với mức độ nhiễm 10 – 20 sâu cuốn lá / bụi, lượng sinh khối giảm trên 23% và năng suất sụt giảm có ý nghĩa, tuy nhiên trên thực tế với mật độ nhiễm cao như thế rất hiếm xảy ra.

Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu cho thấy sâu cuốn lá xuất hiện sớm không làm giảm năng suất, tuy nhiên trong giai đoạn sau : đứng cái, làm đòng, nếu ruộng bị sâu cuốn lá hại nặng thì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của gié và hạt (gié ngắn, hạt ít, trọng lượng hạt giảm) hoặc có thể gây ra hiện tượng lúa trổ nghẹn đòng, bông lúa ngắn, hạt lép lửng, nhưng nếu giai đoạn này có những bất thường về thời tiết (nắng hạn…), đất đai (phèn, mặn…), dịch hại (rầy, sâu đục thân…), thì các tác động cộng hưởng này vẫn có thể ảnh hưởng đến năng suất lúa.

Thiên địch sâu cuốn lá:

Thiên địch của sâu cuốn lá rất phong phú, bao gồm:

+ Nhóm ký sinh: Ký sinh trứng: - Ong đa phôi (Copidosomopsis nacoleiae), ong Trochogramma japonicum... Ký sinh sâu non: Ong cự (Itoplectis narangaea), Ong cự nâu vàng (Temelucha philippinensis)…

+ Nhóm ăn mồi: Bọ cánh cứng ba khoang (Ophionea nigro fasiata), dế  (Metioche vittaticolis), chuồn kim (Agriocnemis pymaea), đuôi kìm (Euborelia stali)

+ Nhóm gây bệnh: nấm Beauveria bassianae, nấm Nomuraea rileyi

Trong 3 nhóm trên, thiên địch ký sinh quan trọng nhất trong việc kiềm hãm dịch sâu cuốn lá

Phòng trừ:

+ Canh tác theo phương pháp phòng trị tổng hợp : gieo sạ đồng loạt, không sạ dầy, bón phân cân đối, hợp lý, không bón thừa đạm, bón đạm muộn, dọn cỏ bờ

+ Bảo vệ thiên địch.

+ Nếu sâu cuốn lá xuất hiện với mật số cao, nhất là vào lúc lúa giai đoạn đòng – trổ có khả năng hại đến năng suất thì phải phun thuốc ngay. Cần chú ý để đạt hiệu quả nên: (1) phun sớm khi sâu còn tuổi nhỏ, (2) phun đủ lượng nước khuyến cáo, (3) nên luân phiên thuốc vì sâu cuốn lá hình thành tính kháng thuốc tương đối nhanh, (4) Nên phun thuốc vào lúc sáng sớm (bướm ướt cánh, bay chậm) hay chiều mát, (5) các loại thuốc có thể dùng trị sâu cuốn lá: Comda gold 5WG, Sec Saigon 25EC, Gà nòi 95SP.

 

Tin cùng loại

Bệnh virus gây khảm, vàng lá cà thường khá phổ biến trên các vườn cà tím và các vườn cây trồng cạn ngắn ngày khác. Đặc biệt, bệnh thường nặng ở những vùng chuyên canh, có khí hậu nóng và khô hạn. Bệnh virus làm giảm đáng kể năng suất và chất lượng cây cà. Những ruộng bị nhiễm bệnh sớm khi cây còn nhỏ sẽ không cho thu hoạch. Dù vậy, cho đến nay nhiều nhà nông vẫn chưa rõ nguyên nhân...

Một trong những dịch hại quan trọng trên cây lúa trong giai đoạn chuẩn bị làm đòng đến trổ bông như bệnh đạo ôn, sâu cuốn lá, rầy nâu thì sâu cắn chẽn, có chỗ bà con gọi là sâu cắn gié có tên khoa học là Mythima Separata Walker là mối quan tâm của nhà nông khi gây hại trên diện rộng.

Broadsafe 200EC chứa hoạt chất Quizalofop – P – Ethyl 200g/l là thuốc trừ cỏ nội hấp, chọn lọc, hiệu lực trừ cỏ cao không ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng, tác động cỏ giai đoạn hậu nẩy mầm, là một sản phẩm tiên tiến quyết định đến việc thắng lợi đầu tiên khi vừa xuống giống, khẳng định tính ưu việt diệt trừ cỏ cao.

Xoài là loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao và là nguồn xuất khẩu ra nhiều nước trên thế giới. Thời điểm hiện tại các nông dân đang trồng với nhiều giống xoài mới, chất lượng ngon. Tuy nhiên, vấn đề rụng hoa và trái non đã ảnh hưởng rất lớn đến năng suất của cây xoài.

Theo các chuyên gia, hạn mặn miền Tây năm nay rất gay gắt và còn khốc liệt hơn cả đợt lịch sử năm 2016. Trên khắp vùng Đồng bằng sông Cửu Long hiện tại, tình trạng đất đai nứt nẻ, lúa héo khô. Tuy nhiên, Chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn nặng nề nhất là các vùng ven sông, ven biển. Theo quy luật thì cứ năm trước lũ thấp thì năm sau hạn mặn gay gắt. Năm 2019 lũ thấp nên năm 2020 hạn mặn diện rộng là điều đã được cảnh báo từ trước.

Nho là một trong những loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Trái nho đang được xã hội ưa chuộng và tiêu dùng khá phổ biến dưới dạng quả tươi. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất nho, nhà nông thường phải đối mặt với nhiều loài sâu bệnh hại. Trong đó, bệnh mốc sương là một trong những loại bệnh hại nguy hiểm nhất với cây nho. Bệnh mốc sương có thể gây mất mùa, làm tăng chi phí và cản trở sản xuất nho đối với nhà nông.

Virus là những đơn vị sinh học có kích thuốc rất nhỏ, chưa có cấu tạo tế bào, đường kính trung bình từ 20 tới 300 nm (1 nm = 1/1.000.000 mm), chỉ có thể nhìn thấy qua kính hiển vị điện tử. Virus có thể gây bệnh cho người, động vật và thực vật. Virus không thể sống hay nuôi cấy được trong các môi trường nhân tạo mà bắt buộc phải ký sinh trong các tế bào của người hoặc động vật, thực vật thích hợp với chúng.

Sâu tơ là loại sâu rất nguy hiểm mà các nhà vườn trồng rau cải rất lo ngại. Bất kể các loại rau nào dù thân cứng hay mềm điều bị sâu tơ phá hại. Đặc biệt là các loại rau như su hào, bắp cải, cải ngọt, súp lơ, cải bẹ xanh,… là những loại rau thường bị sâu tơ phá hoại nhiều nhất

Bệnh khảm, vàng lá (bệnh hoa lá) thường rất phổ biến trên các loài cây họ đậu, đặc biệt bệnh thường nặng ở những vùng có khí hậu nóng, khô hạn và chuyên canh cây họ đậu. Bệnh đã làm giảm đáng kể năng suất và chất lượng cây đậu. Những ruộng bị nhiễm bệnh sớm khi cây còn nhỏ sẽ không cho thu hoạch. Dù vậy, cho đến nay nhiều bà con...

Trong nhóm rau màu, dưa hấu là một trong những cây trồng cho giá trị kinh tế khá cao, góp phần đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu rau màu của Việt Nam. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, có rất nhiều loại dịch hại làm ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và chất lượng dưa hấu.

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 Khu công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi