Bọ hà (sùng) hại khoai lang 17/02/2017

Tên Khoa học: Cylas spp ( Fabricus) (Bộ cánh cứng ( Coleoptera), Họ Curculionidae).

Bọ hà là côn trùng gây hại khoai lang quan trọng nhất trên toàn thế giới. Bọ gây hại khoai ngoài đồng, tồn trử và là đối tượng kiểm dịch.

Đặc tính sinh học:

- Vòng đời:

Vòng đời khoảng 1 – 2 tháng (thời tiết nóng chỉ khoảng 35 – 40 ngày). Ở Hoa kỳ, một năm có khoảng 5 – 8 lứa. Khi điều kiện thời tiết bất lợi, thành trùng ngưng hoạt động, tìm nơi trú ẩn. Bọ hà có thể gây hại quanh năm nếu có nguồn thức ăn và ký chủ thích hợp.

- Trứng:

Trứng được đẻ trong những lổ hổng trên củ hay dây do con cái dùng miệng cạp vào. Trứng đẻ từng quả một, được trét kín bằng phân do con cái thải ra nên khó thấy, thông thường trứng được trên dây, gần nơi tiếp giáp giữa dây và củ, đôi khi con cái bò xuống đất qua những kẻ nứt, tìm đến củ để đẻ trứng. Trứng hình bầu dục, có màu trắng kem, dài 0,7 mm, rộng 0,5 mm. Giai đoạn trứng kéo dài khoảng 5 – 6 ngày ở mùa Hè, 11 – 12 ngày nếu thời tiết lạnh hơn. Mỗi ngày con cái đẻ 2 – 4 trứng, hay trong suốt vòng đời ( 30 ngày) , bọ hà đẻ khoảng 75 – 90 trứng.

- Ấu trùng ( Sùng):

Sau khi nở, sùng đục, chui vào dây hay củ. Những con nở trên dây có xu hướng chui xuống đất tìm đến củ đẻ đục vào. Sùng không chân, màu trắng, 3 tuổi. Giai đoạn sùng  kéo dài khoảng 10 ngày ( 30 độ C). Trong củ, sùng đục đường hầm ngoằn nghèo và thải phân trong đó.

(hình 1)

 

- Nhộng:

Ấu trùng hóa nhộng trong củ hay thân. Nhộng giống thành trùng, dài khoảng 6,5 mm. Giai đoạn nhộng dài khoảng 7 – 10 ngày, nếu trời lạnh kéo dài tới 28 ngày.

- Thành trùng:

Thành trùng giống kiến lửa, dài khoảng 5.5 – 8.0 mm, đầu đen, râu, ngực và chân màu cam đến đỏ nâu, phần bụng có màu xanh ánh kim.  Thành trùng thường gậm mặt dưới lá, giả chết nếu bị động, bay thấp từng đoạn ngắn, hoạt động mạnh về đêm.

(hình 2)

 

Cây ký chủ:

Ký chủ phụ của bọ hà là các loài cây thuộc họ bìm bìm ( Convolvulaceae).

Thiên địch:

Ong ký sinh ( wasps) như Bracon mellitor, B.Punctatus…, Kiến lửa, Nấm ký sinh Beaveria bassiana, Vi khuẩn Bacillus thuringiensis.

                                                       Thành trùng bị Beauveria bassianae ký sinh.

(hình 5)

Ấu trùng bị ký sinh bởi Bacillus thuringiensis.

Gây hại:

Bọ hà là dịch hại quan trọng nhất cho khoai lang, thất thoát năng suất có thể biến động từ 5 – 97%. Có mối quan hệ rõ ràng giữa mật số bọ hà, dây khoai bị hại với thiệt hại trên củ. Triệu chứng do ấu trùng bọ hà gây hại trên dây là dây bị  đục có đen, dị dạng, phình to hay nứt, thậm chí chết dây, nếu trên củ,  ấu trùng đục đường hầm khiến củ thủng lổ chổ, màu đen, ngoài thiệt hại trực tiếp, vết thương do ấu trùng  trên củ còn tạo cửa ngỏ cho các nấm ký sinh gây hại. Củ bị  hại, dù ở mật số thấp, cũng kích thích củ tiết ra hóa chất làm củ có vị đắng, thối…Ngoài ấu trùng, thành trùng bọ hà cũng có thể gây hại trên củ, tạo những lổ hổng nhỏ kích thước to bằng đầu của thành trùng. So với ấu trùng , giai đoạn thành trùng ít gây hại trên củ và dây hơn.

(hình 6)

Quản lý:

Lấy mẫu:

Trên 90% ấu trùng bọ hà được tìm thấy ở lớp đất mặt 15 cm tính từ củ  hay 10 cm tính từ dây. Giai đoạn sớm, mật số ấu trùng bằng nhau giữa dây và củ, nhưng giai đoạn sau, phần lớn ấu trùng tìm thấy trong củ. Bẫy pheromone rất hiệu quả để kiểm soát mật số bọ hà trên ruộng. Dù pheromone dùng ở liều thấp cũng có tính dẫn dụ tốt, khoảng cách dẫn dụ của pheromone lên tới 280 m. Bẫy dẫn dụ hứa hẹn tiềm năng lớn để bọ hà không bắt cặp và dẫn dụ bọ hà số lượng lớn.

(hình 7)

Thuốc trừ sâu:

Phun thuốc trừ sâu vào đất vào giai đoạn trồng khá phổ biến để phòng ngừa bọ hà gây hại trên dây hom. Có thể dùng thuốc trừ sâu dạng lỏng SAPEN ALPHA 5EC, SAGO SUPER 20EC hay dạng hạt SARGENT 6G, DIAPHOS 10GR, thuốc có tính lưu dẫn cho hiệu quả tốt hơn.

Phun thuốc giai đoạn sau khi trồng để phòng trừ thành trùng, nhất là khi ruộng bị bọ hà từ các ruộng lân cận lây lan sang, nếu thuốc có tính lưu dẫn sẽ cho hiệu quả hơn đối với ấu trùng đã đục vào dây khoai.

Biện pháp canh tác.

Cách ly ruộng mới trồng với ruộng bị nhiễm.

Xử lý củ trồng.

 

Tin cùng loại

Bọ hung (trưởng thành) và sâu non (Sùng) gây hại bằng cách gậm rễ non và thân ngầm dưới đất, khiến cây sinh trưởng kém, mất cây (hom), đẻ nhánh kém, mất năng suất. Bọ hung và sùng gây hại trên nhiều loại cây trồng có rễ, hom, củ…nằm trong đất như mía, khoai, cao su, cây lâm nghiệp….

Bơ là loại trái cây có thành phần dinh dưỡng có giá trị cao, rất có lợi cho sức khỏe con người, bởi vậy đã được nhiều người ưa chuộng. Trồng bơ cũng đã đem lại những nguồn thu nhập lớn cho nông dân, cũng như đã góp phần làm phong phú thêm cho thương hiệu trái cây nhiệt đới của Việt Nam.

Trên thân và cuống lá: Vết bệnh lúc đầu màu trắng xám sau đó chuyển sang màu nâu nhạt, kích thước vết bệnh nhỏ hình tròn hoặc bầu dục dài, về sau bề mặt vết bệnh sần sùi màu nâu xám hoặc nâu tối. Các vết bệnh có thể liên kết với nhau tạo thành vệt hoặc từng đám trên thân và cuống lá.

Nhện gié hầu như có thể xuất hiện ở mọi giai đoạn sinh trưởng của lúa từ giai đoạn mạ cho đến trổ, chín và gây hại các bộ phận của lúa như bẹ lá, gân lá, thân, cuống bông/gié và cả hạt lúa. Giai đoạn mạ, nhện chủ yếu hại bên ngoài bẹ, nơi tiếp giáp giữa bẹ và thân. Giai đoạn đẻ nhánh – làm đòng, nhện đục vào trong, sống và gây hại trong bẹ và gân lá.

Sâu Cuốn Lá 23/08/2019

Sâu cuốn lá là dịch hại phổ biến trên lúa, phân bố rộng  khắp các vùng trồng lúa ở Á Châu,  dù vậy sâu cuốn lá vẫn được xem như dịch hại thứ cấp, gây hại không đáng kể. Tại Viêt Nam, những năm gần đây, diện tích lúa nhiễm sâu cuốn lá đứng thứ hai sau rầy nâu, đặc biệt ở những vùng trồng lúa thâm canh, dùng nhiều phân đạm.

Theo Hiệp hội phân bón Việt Nam, lượng phân bón đổ xuống ruộng đồng Việt Nam trên 20 năm qua lên đến 165.000.000 tấn các loại, trong đó chủ yếu là phân bón hóa học. Thế kỷ 21 là xu thế của nền nông nghiệp hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ được nhà nước khuyến khích trong tái cơ cấu ngành trồng trọt, nhằm đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt...

Bệnh thường xuất hiện trên các bộ phận non, trên hoa và quả. Trên các cành non và trái non, vết bệnh có màu đen và lõm vào. Khi bệnh tấn công vào cuống quả sẽ làm cho quả bị khô. Nếu thời tiết thuận lợi, vết bệnh sẽ phát triển rộng dần. Khi vết bệnh lan rộng ôm khắp chu vi của cành thì làm phần cành phía trên vết bệnh bị chết, toàn bộ phần quả phía trên vết bệnh sẽ bị khô, rụng.

Trên sầu riêng, bệnh thường gây hại trên lá. Lúc đầu, vết bệnh thường phát sinh ở mép hay chóp lá, sau đó lan vào phía trong. Đặc điểm nhận dạng chung của vết bệnh thán thư trên lá của một số cây trồng là giữa phần lá bị bệnh và phần lá khỏe thường có một viền màu màu đen, tiếp đến là quầng màu vàng, rồi mới đến phần lá khỏe...

Sâu keo mùa Thu là “dịch hại mới”, đang gây hại ở một số vùng trồng ngô (bắp) ở các tỉnh phía Bắc như Sơn La, Lai Châu, Yên Bái, Hòa Bình, Nghệ An, Thanh Hóa… Và ở Đồng Nai. Sâu gây hại chủ yếu trên họ Hòa Thảo, hại nặng trên ngô từ giai đoạn cây con đến khi tạo trái, năng suất thất thoát có thể lên đến 60%, ngô bị hại sớm, nặng có thể phải gieo sạ lại. Ở điều kiện nhiệt đới, sâu có vòng đời tương đối ngắn khoảng 30 ngày, đẻ nhiều trứng, cắn phá mạnh, phát tán rộng, khả năng kháng thuốc nhanh, khó phòng trừ triệt để…

Để phòng trừ cỏ, có nhiều biện pháp như cày bừa chôn vùi hạt cỏ, dùng nước khống chế hạt cỏ mọc, thu nhặt các thân và gốc cỏ sót sau làm đất đem đốt, không để cỏ tạo hạt trong ruộng sản xuất v.v… Việc dùng thuốc hóa học vẫn là biện pháp tối ưu vì khả năng diệt cỏ chết triệt để, giảm được công lao động và tranh thủ được thời gian hơn so với làm thủ công...

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 khu Công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi