Bệnh xoăn khảm lá cây khoai mì 11/06/2020

TS. Nguyễn Minh Tuyên

Trong những năm gần đây, bệnh xoăn-khảm lá cây khoai mì (cây sắn) đang phát triển ngày một nặng trên các vùng sản xuất tại Việt Nam. Đặc biệt, bệnh nặng ở những vùng có khí hậu nóng, khô hạn và chuyên canh cây khoai mì. Bệnh đã làm giảm đáng kể năng suất và chất lượng cây khoai mì, thậm chí không cho thu hoạch. Bệnh còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nguồn giống khoai mì. Dù bệnh cực kỳ nguy hiểm cho sản xuất, nhưng đến nay nhiều nông dân vẫn chưa rõ nguyên nhân và cách khắc phục loại bệnh hại này. Mùa khô năm 2020 rất nóng và khô hạn, vì vậy nguy cơ bệnh này phát dịch rất lớn trên cây khoai mì.

Triệu chứng, tác hại:

Tùy thời tiết và giai đoạn cây bị nhiễm mà thời gian phát bệnh sẽ khác nhau. Khi khoai mì bị nhiễm virus sớm thì cây có thể bị lùn. Lá cây bệnh có màu không đồng nhất (khảm, hoa lá), hoặc nhăn nheo, mép lá gợn sóng... Giai đoạn đầu, nếu cây mang virus từ hom giống, hoặc bị nhiễm virus sớm ngay sau khi mọc, thì cây phát bệnh rất sớm. Khi cây đã lớn bị nhiễm bệnh, cây phát bệnh muộn hơn (do có sức đề kháng), hoặc không phát bệnh khi cây đã già. Cây phát bệnh càng sớm thì tác hại càng lớn, cây bệnh có củ nhỏ, với chất lượng kém, thậm chí không cho thu hoạch.

 

Tác nhân gây bệnh:

Bệnh xoăn khảm lá khoai mì do virus Sri Lanka Cassava Mosaic Virus (SLCMV) gây ra. Bệnh do virus gây ra nên phải có các côn trùng làm môi giới truyền bệnh. Bệnh xoăn khảm lá khoai mì do bọ phấn trắng (Bemisia tabaci) truyền bệnh. Giai đoạn cây mới mọc, gặp thời tiết nắng nóng, ruộng vườn khô hạn, thì mật độ bọ phấn trắng sẽ tăng nhanh, là điều kiện lý tưởng để bệnh phát triển. Trong tự nhiên, virus tồn tại trong hom giống, cây và củ cây bị bệnh còn sót trên đồng và một số cây ký chủ như cỏ, cây hoang dại,… Nên nguồn bệnh rất dồi dào.

Biện pháp quản lý:

Bệnh do virus gây ra nên hiện chưa có thuốc đặc trị. Tuy nhiên, chúng ta có thể quản lý bệnh qua con đường lây lan. Đồng thời, chúng ta phải áp dụng tổng hợp nhiều biện pháp sau đây:

- Vệ sinh tàn dư cây trồng vụ trước, nhất là những cây trồng là ký chủ của bọ phấn trắng và virus như cà, cà chua, bầu bí, khoai tây, thuốc lá... Vệ sinh các loài cỏ và cây dại là ký chủ của virus quanh bờ.

- Nên gieo trồng sớm và tập trung để khỏi lây lan bệnh cho nhau.

- Trong quá trình cất trữ giống, không để cây hom mọc mầm. Quản lý chặt chẽ sự xâm nhập của bọ phấn trắng lên cây hom giống.

- Sử dụng các giống kháng và sạch bệnh của các cơ sở cung cấp giống tin cậy.

- Giữ ẩm độ ruộng thích hợp, không để khô hạn.

- Nhổ và tiêu huỷ các cây bị bệnh, không vứt cây bệnh bừa bãi.

- Tránh bón thừa phân đạm, tăng cường các loại vi lượng bằng cách sử dụng phân bón lá TANO-601 để tăng khả năng chống chịu của cây.

- Theo dõi chặt chẽ mật độ bọ phấn trắng để phòng trừ kịp thời từ khi cây vừa mọc (vì đây là giai đoạn quyết định tỷ lệ cây bị bệnh và mức độ bệnh nặng hay nhẹ). Hiện nay loại thuốc phổ biến và có hiệu lực cao đối với bọ phấn trắng, đang được nông dân sử dụng mạnh là OSAGO 80WG. Thuốc có thể dùng đơn hoặc phối hợp với dầu khoáng SK ENSPRAY 99EC để kéo dài thêm hiệu lực diệt bọ phấn và các loài sâu chích hút, cũng như nhện hại. Dầu khoáng là loại thuốc hoàn toàn không độc hại với con người và môi trường.

- Luân canh với cây trồng không phải là ký chủ của bọ phấn trắng và virus khi bệnh hại nặng.

 

Tin cùng loại
Việc phòng trừ cỏ dại trong sản xuất nông nghiệp nói chung và cho Cây sắn nói riêng là rất khó khăn và tốn nhiều chi phí. Nếu chung ta không có phương pháp, có kỹ thuật đúng sẽ không diệt cỏ triệt để,  giúp cho Cây sắn sinh trưởng  phát triển tốt cho  năng suất cao nhất, tiết kiệm chi phí.

Cam sành, cam xoàn, quýt hồng,… Là những cây có múi có diện tích trồng rất lớn, mang lại giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân. Nhóm cây này có nhiều loại sâu, bệnh hại tấn công gây nhiều tổn thất cho bà con nông dân về chất lượng và năng suất sản phẩm, trong đó sâu vẽ bùa là một trong những côn trùng gây hại đang được quan tâm.

Ở Việt Nam, sâu đầu đen đã từng xuất hiện ở Bến Tre, nhưng với mật độ thấp, gây hại không đáng kể. Tuy nhiên, năm 2020, trên địa bàn tỉnh Bến Tre, Sóc Trăng đã phát hiện nhiều nơi có vườn dừa bị sâu đầu đen gây hại rất nặng. Sâu đầu đen chỉ gây hại giai đoạn sâu non, sâu ẩn núp bên trong lá, cạp lớp biểu bì mặt dưới lá của tàu lá bên dưới, thải phân, nhả tơ, sau lan dần lên các tàu lá trên.

Những năm gần đây diện tích trồng cây ổi tăng khá cao ở vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long. Ổi là loại cây ăn trái dễ trồng, mau cho trái, thường được chọn trồng xen với các loại cây trồng khác trong vườn hoặc trồng dạng chuyên canh. Nhiều giống ổi ngon như ổi Nữ hoàng, ổi tím, ổi không hạt, ổi Đài Loan,… cho hiệu quả kinh tế cao nên diện tích trồng ổi ngày càng được mở rộng.

Cao su là một trong những cây trồng cho giá trị kinh tế. Tuy nhiên, hiện có nhiều loại dịch hại làm ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất cao su. Một trong những dịch hại nguy hiểm thường xuất hiện trong mùa thay lá là bệnh phấn trắng trên cao su. Bệnh đã làm cây bị rụng lá nhiều lần, gây mất sức cây, vì vậy làm chậm thời gian khai thác và làm giảm sản lượng mủ đáng kể.

Khi những cành mai đã trụi lá khoe những thân cây sần sùi, rồi từ từ ló ra nhưng nụ hoa xanh biếc hoặc những mầm lá hồng hồng, thì ai cũng biết mùa xuân đang đến. Cây mai đã gắn liền với người dân Việt Nam. Mai tượng trưng cho sự thịnh vượng, hạnh phúc và may mắn. Mai có vóc dáng thanh tú, lã lướt của cây Trúc, nhưng cũng có thể mang dáng vẻ uy nghi của cây Tùng, cây Bách.

Bọ dưa chủ yếu gây hại trong mùa nắng, hoạt động mạnh vào lúc sáng sớm hay chiều mát. Bọ gây hại bằng cách cạp lớp biểu bì trên lá thành một vòng tròn, phần bị cạp sẽ đứt rời khỏi lá. Bọ dưa thường gây hại trên các cây còn non, nếu mật số cao, bọ dưa có thể ăn trụi hết lá và đọt non, ngoài gây hại trên lá, bọ dưa còn đẻ trứng vào đất, gần gốc, trứng nở ra ấu trùng ăn rể, đục vào gốc khiến cây bị vàng héo, kém phát triển.

Khoai tây là loại rau ăn củ mang lại giá trị kinh tế cao. Đây là loại nông sản được xã hội tiêu thụ khá lớn và phổ biến. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, nhà nông thường phải đối mặt với nhiều loài bệnh hại. Trong đó, bệnh mốc sương là một trong những loại bệnh hại nguy hiểm nhất với cây khoai tây. Bệnh mốc sương đã gây mất mùa, làm tăng chi phí và cản trở việc sản xuất khoai tây của nhà nông.

Ngày nay, cúc là loài hoa được nhiều người ưa chuộng bởi tính đa dạng và nhiều sắc màu của chúng, và đã được người dân sử dụng ngày càng phổ biến. Hoa cúc cũng đã được trồng ở nhiều vùng trong cả nước, nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng tăng. Vì vậy, các vùng trồng hoa thường không có thời gian cho đất nghỉ và cũng không kịp luân canh với các loại cây trồng khác.

Là hỗn hợp lý tưởng để phòng và trị nhóm côn trùng chích hút cả giai đoạn non và trưởng thành như rầy, rệp, rầy mềm, bọ trĩ, bọ phấn, bọ xít, ve sầu… Nên hạn chế lan truyền bệnh virus, do cả hai hoạt chất đều tác động trực tiếp đến hệ thần kinh côn trùng nên khi trúng phải thuốc, côn trùng lập tức ngừng chích hút và truyền bệnh.

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 Khu công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi