Xanthomonas axonopodis pv. Citri (tên cũ là Xanthomonas campestris pv. citri.)

1.      Triệu chứng bệnh

Bệnh ban đầu xuất hiện trên cành, lá non và trái. Triệu chứng ban đầu là những đốm bệnh màu vàng sáng, nhỏ như vết kim châm trên lá non, sau đó bệnh phát triển nhanh thành những vết bệnh màu nâu nhạt.

Đường kính vết bệnh biến thiên theo giống trồng, trên bưởi thì vết bệnh thường lớn hơn so với cam quýt và chanh.

Chung quanh vết bệnh thường có viền màu vàng sáng, các vết bệnh có thể liên kết lại với nhau thành từng mảng lớn đặc biệt là bệnh nhiễm theo các vết đục của sâu vẽ bùa.

Bệnh có thể lầm lẫn với bệnh ghẻ (sẹo), bệnh loét thể hiện trên cả hai mặt lá, chung quanh vết bệnh có viền vàng sáng và không làm lá biến dạng, nhăn nheo.

Ngược lại bệnh ghẻ thường hiện diện ở một mặt lá, thường là mặt dưới, vết bệnh nhỏ hơn vết bệnh do loét gây ra và thường nhô cao trên bề mặt phiến lá, chung quanh không có quầng vàng.

2.      Điều kiện phát sinh phát triển

Bệnh lây lan chủ yếu qua gió mưa, dụng cụ làm vườn, động vật, chim, con người qua tay chân, quần áo, tấn công mạnh vào mùa mưa hay những vườn áp dụng biện pháp tưới phun trên tán lá.

Trong các giống cây có múi, bệnh loét do vi khuẩn nhiễm nặng nhất trên giống bưởi chùm, các giống thuộc nhóm cam mật như Hamlin, Pineapple, và Navel, chanh giấy (Mexican limes), chanh tàu, và cam ba lá.

Sâu vẽ bùa thường tấn công trên lá non và tạo nên các vết thương là nơi vi khuẩn rất dễ xâm nhập vào trong tế bào cây và gây hại. 

3.      Biện pháp phòng trừ

Cần tiêu hủy các cành, lá và trái bị bệnh, dư thừa thực vật trên vườn.

Bệnh có tốc độ lây nhiễm nhanh đặc biệt là trong mùa mưa bão, vì vậy cần chú ý phòng ngừa bệnh bằng những thuốc gốc đồng.

Nên trồng cây con sạch bệnh, dụng cụ làm vườn cũng nên khử trùng bằng nước Javel.

Xử lý vật liệu trồng và đất trước khi trồng, đối với hạt, mắt ghép, trái tại các trạm đóng gói có thể xử lý bằng nước Javel với nồng độ 1.500 ppm trong 5-10 phút.

Phun thuốc trừ sâu vẽ bùa.

Trong vườn nên quét vôi vào gốc vào cuối mùa nắng, xới gốc và bón vôi sẽ giúp hạn chế mầm bệnh phát triển.

Trong vườn có nhiều cây bị bệnh nặng, nên hạn chế việc phun nước tưới thẳng lên tán cây nhằm hạn chế phân tán mầm bệnh trôi nỗi trong nước tưới hoặc bắn các giọt vi khuẩn sang lá, cành, trái khác.

Cần phun định kỳ thuốc Alpine 80WG hoặc Saipan 2SL để phòng ngừa bệnh theo các đợt đọt non.

Khi cây bị bệnh, phun Saipan 2SL theo liều lượng khuyến cáo của nhà sản xuất, phun lặp lại sau đó 7 - 10 ngày.

KS. ĐỖ CÔNG HOÀNG