BỆNH THAN ĐEN  

Triệu chứng: Bệnh than đen có triệu chứng đặc trưng là lá đọt cây mía biến dạng thành dạng giống như roi ( cần câu) cong xuống, có màu đen đặc trưng. Thoạt tiên bên ngoài roi phủ một lớp màng mỏng màu trắng, sau chuyển thành lớp bột màu đen, khi lớp vỏ bọc bị vở, lớp bột phát tán ra không khí nhờ gió, nước rơi xuống đất và bám vào cây mía để lan truyền bệnh cho cây mía khác hay vụ sau.

Cây bị bệnh đẻ nhánh nhiều, bụi mía như bụi sả. Cây mía nhỏ, đốt dài, lá hẹp, ngắn, không ra lóng mới, sau cùng lá đọt mọc thành dạng roi cong như nói trên.

Bệnh phổ biến trên mía gốc hơn mía tơ.

Đây là bệnh nguy hiểm do lây lan nhanh và khi bị bệnh chí có cách đốn bỏ.

Tác nhân: Do nấm Ustilago scitamines.

Phòng trị: Trồng giống kháng.

Không lấy hom ở ruộng mía bị bệnh. Sau thu hoạch , thu gọn tàn dư thực vật mang đi tiêu hủy.

Nhổ bỏ và tiêu hủy mía bị bệnh, ruộng bị bệnh nặng không lưu gốc.

Cày bừa, làm đất kỷ, bón phan cân đối NPK.

Trước khi trồng nên xử lý giống bằng nước nóng ( ngâm hom trong nước nóng 50 độ C trong 15 – 20 phút hoặc ngâm trong dung dịch 0,2 % Bendazol 50%WP  hoặc Sagograin 300 EC trong 5 phút.

Nếu đã áp dụng các biện pháp trên mà bệnh không giảm, nên luân canh với cây trồng khác trong một vài năm rồi mới trở lại trồng mía.

BỆNH ĐỐM VÒNG ( RING SPOT)

Triêụ chứng: Bệnh thường chỉ hại trên lá mía già vào cuối mùa mía. Thoạt tiên trên lá xuất hiện rải rác các đốm bệnh hình thoi kéo dài hai đầu hoặc tròn, lúc đầu màu xanh, sau chuyển thành đỏ nâu  có viền vàng nâu bao quanh, về sau các đốm bệnh phát triển khắp mặt lá và liên kết lại thành từng đám lớn.

Tác nhân: Do nấm Leptosphaeria sacchari.

Phòng trị: Trồng giống kháng bệnh.

BỆNH THỐI ĐỎ THÂN (BỆNH RƯỢU/ RED ROT)

Triệu chứng: Bệnh chủ yếu hại trên cây mía già. Triệu chứng bệnh  có thể thấy trên phiến lá có những sọc đỏ chạy dài hoặc trong gân lá. Tuy nhiên, dấu hiệu đặc trưng của bệnh nầy là nếu nhìn bên ngoài ta thấy vỏ mía có màu đỏ ửng, hơi lõm, nếu chẻ dọc thân ta thấy ruột mía có các vệt đỏ nâu chạy dọc theo thân, nếu ngửi có mùi rượu do lên men, bệnh nặng các mắc/đốt có màu đỏ , thân khô, các bó mạch trong ruột mía khô có màu đen, các lá phía trên đốt bệnh thường bị rủ, héo, cây bị bệnh suy yếu, mất đường.

Tác nhân: Do nấm Glomerella tucumanensis (Colletotrichum falcatum).

Phòng trị: Trồng giống kháng.

Đốt gốc mía bệnh sau vụ mùa.

Tránh trồng mía nơi đất ít thoát nước.

Trồng hom giống không bị bệnh.

Xử lý giống bằng nước nóng (như đã trình bày trong bệnh than).

Khử độc dụng cụ cắt hom (dao).

Phòng trừ sâu đục thân là biện pháp hữu hiệu để phòng bệnh thối đỏ thân.

BỆNH GỈ SẮT (RUST)

Triệu chứng: Bệnh hại chính trên lá mía bánh tẻ và lá mía già. Thoạt tiên trên lá ta thấy xuất hiện rải rác các đốm sọc nhỏ dài màu trắng vàng, các đốm phát triển dần từ ngoài vào trong, về sau chuyển sang màu nâu đỏ như màu gỉ sắt, bệnh nặng, các đốm phát triển dầy đặc, liên kết lại thành từng đốm lớn, nếu sờ trên mặt lá ta thấy hơi nhám và tay dính một lớp bột màu nâu vàng đây chính là các bào tử của nấm hại  phát tán theo gió, nước và lây lan sang các lá, cây bên cạnh. Bệnh có thể phát triển cả 2 mặt lá, bệnh năng có thể làm lá cháy khô.

Tác nhân: Do nấm Puccinia sp.

Phòng trị: Bón phân cân đối hợp lý.

Trồng giống kháng.

Xử lý hom giống bằng cách ngâm trong nước nóng 50 độ C (như trên) hay ngâm trong dung dịch thuốc Mexyl MZ 72 WP.

Phun thuốc trừ bệnh Sagograin 300EC khi bệnh mới chớm.

BỆNH THỐI NGỌN

Triệu chứng: Bệnh xuất hiện và gây hại trên lá non, thoạt tiên ta thấy các đốm bệnh màu trắng gần gốc lá non, sau đó các đốm bệnh lớn dần lên, liên kết lại thành các đám lớn và chuyển sang màu nâu. Bệnh làm phiến lá phát triển không bình thường, biến dạng. Bệnh nặng gốc phiến lá ngắn lại, lá dị hình, đọt bị chết, ngửi có mùi hôi. Bệnh

Tác nhân: Do nấm Gibberella moniliformis . Mầm bệnh tồn tại trên tàn dư thực vật sót lại trên ruộng, trong đất và hom giống.

Phòng trị: Vệ sinh đồng ruộng sau thu hoạch.

Chọn giống kháng.

Xử lý giống bằng nước nóng.

Thăm đồng thường xuyên và cắt bỏ, tiêu hủy lá bệnh ( chú ý giai đoạn vươn long).

BỆNH THỐI GỐC (KHÔ GỐC)

Triệu chứng: Bệnh gây hại ở gốc mía, do bệnh gây hại ở gốc nên hệ rể kém phát triển ảnh hưởng đến việc vận chuyển nước, chất dinh dưỡng nên mía  sinh trưởng kém, còi cọc, mép phiến lá  cong lại ( tránh mất nước).., bệnh nặng mía khô, chết nhanh. Bệnh hại nặng đến năng suất .

Tác nhân: Do nấm marasmius sacchari.

Phòng trị:

Vệ sinh đồng ruộng sau thu hoạch.

Bón phân cân đối.

Dùng giống kháng bệnh.

Ruộng bệnh nặng, không lưu gốc

Bón phân cân đối.

Dùng giống kháng bệnh.

Ruộng bệnh nặng, không lưu gốc.

BỆNH THÂN NGỌN ĐÂM CHỒI (LEAF SCALD)

Triệu chứng: Thoạt tiên trên lá ta thấy có các sọc màu vàng hoặc tím, trên ngọn có nhiều chồi mọc xòe ra rồi sau đó héo khô, chết. Nếu chẻ dọc thân ta thấy có màu đỏ. Bệnh lan truyền qua vết thương, qua hom và dụng cụ chặt mía.

Tác nhân: Bệnh do vi khuẩn Xanthomonas.

Phòng trị: Xử lý bằng cách ngâm hom giống trong nước nóng 50 độ C trong 2 giờ hoặc hơi nóng 54 độ C trong 8 giờ trước khi trồng, dùng hơi nóng có điểm lợi là ít gây hại cho hom mía non hơn là dùng nước nóng ( do chồi mầm dễ hư).

Dùng giống kháng.

Bón phân cân đối hợp lý và không để ruộng bị ngập úng.

BỆNH MÍA DỨA ( PINEAPPLE DISEASE)

Triệu chứng:Thân mía chẻ ra, ngửi có mùi dứa ( thơm), quan sát trong thân ta thấy thân rổng ruột có màu đen. Mía bị chuột cắn hay sâu đục thân dễ bị nhiễm bệnh hơn. Bệnh phổ biến ở Việt Nam.

Tác nhân: Do nấm Ceratocystis paradoxa. 

Phòng trị: Xử lý giống như nói trên.

BỆNH MUỘI LÁ (BỆNH BỒ HỐNG/SOOTY MOLD)

Triệu chứng: Phía trên mặt lá ta thấy phủ một lớp bụi đen như bồ hống trong nhà bếp, lấy tay cạo nhẹ ta thấy lớp bụi nầy bóc ra từng mảnh một. Bệnh làm cây giảm quang hợp, cây kém phát triển. Bệnh nầy còn thấy trên cây ăn trái như xoài, mãnh cầu, ổi, cà phê, tiêu… Bệnh thường đi đôi với côn trùng chích hút như rầy, rệp, chất thải do côn trùng chích hút tạo điều kiện cho nấm phát triển.

Tác nhân: Do nấm Capnodium citri.

 Phòng trị: Bệnh ít quan trọng, phòng trị gián tiếp bằng cách phòng trị côn trùng chích hút.

BỆNH KHẢM (MOSAIC)

Triệu chứng: Trên lá bệnh, ta thấy có các dốm nhỏ màu vàng nhạt, cây bị bệnh tăng trưởng kém. Đây là bệnh rất nguy hiểm.

Tác nhân: Do virus gây ra, tác nhân trung gian truyền bệnh là rầy mềm.

Phòng trị: Dùng hom giống sạch bệnh, giống kháng bệnh

Thường xuyên thăm đồng, phát hiện sớm, nhổ bỏ và tiêu hủy.

Khử trùng dụng cụ cắt hom.

Phòng trị rầy bắp.