Phòng trị bệnh xoăn vàng lá cà chua 06/04/2019

TS. Nguyễn Minh Tuyên

Bệnh xoăn,vàng lá cà chua là loại bệnh khá phổ biến đối với cây cà chua trên thế giới, nhất là những vùng có khí hậu ấm áp, khô hạn. Ở Việt Nam, bệnh xoăn vàng lá cà chua khá phổ biến ở các vùng đã trồng cà chua nhiều năm, đặc biệt là ở những vùng trồng nhiều loại cây trồng cạn như dưa, cà, bầu bí, khoai tây, ớt…

* Tác nhân gây bệnh: Bệnh xoăn vàng lá cà chua là do một số loài virut gây ra. Chẳng hạn, virut từ thuốc lá (TMV), virut từ họ bầu bí (CMV), virut từ khoai tây (PVX, PVY), virut từ cà chua (ToMV, TYLCV, TRSV)... Tuỳ loài virut mà con đường lan truyền khác nhau.

* Cách lan truyền bệnh: Tác nhân gây bệnh là do virut gây ra nên phải có các động vật trung gian mang và truyền bệnh, thì bệnh mới được phát tán. Các động vật trung gian như rệp (Aphid), bọ phấn trắng (Bemisia tabaci), bọ trĩ (Thrips), một số sâu miệng nhai, bọ cánh cứng và cả con người… Các côn trùng, sâu bọ mang virut từ cây bệnh rồi gieo rắc sang cây khoẻ. Con người gây ra các vết thương cơ giới trên cây lúc trồng và chăm sóc, làm virut thâm nhập cây, hoặc virut có thể lây lan qua dụng cụ làm vườn, qua cành và gốc ghép. Bên cạnh đó, một số loài virut có khả năng tồn tại rất lâu trong các mảnh vụn đã khô của cây bị bệnh (ví dụ: loài TMV có thể tồn tại đến 50 năm, có tác giả còn cho rằng nó tồn tại đến 100 năm). Virut còn luôn tồn tại trên các cây ký chủ khác như cỏ dại, cây hoang dại… và đây chính là nguồn bệnh để lưu tồn và lây lan.

* Triệu chứng bệnh: Tuỳ loài virut, tuỳ giống cà chua, tuỳ cường độ ánh sáng và nhiệt độ, tuỳ giai đoạn cây bị nhiễm virut mà thời gian phát bệnh và triệu chứng sẽ khác nhau. Thông thường, khi bị nhiễm virut thì cây thường bị lùn, sinh trưởng và phát triển đều kém. Lá có thể bị nhỏ, bị nhăn nheo, biến dạng và thường bị khảm (trên cùng một lá có những vùng màu vàng-xanh lẫn lộn), hoặc lá thường xanh đậm hơn bình thường. Khi một cây bị nhiễm nhiều loài virut thì triệu chứng hỗn hợp và phức tạp. Nhiều khi triệu chứng trên lá giống như bị dính thuốc cỏ hoặc bị thiếu vi lượng.

* Tác hại: Khi cây bị nhiễm virut càng sớm (từ khi cây mới mọc), thì thời gian ủ bệnh càng ngắn, và cây phát bệnh càng sớm. Khi cây đã lớn bị nhiễm virut, do có sức đề kháng cao hơn, nên cây phát bệnh muộn hơn, hoặc không phát bệnh. Cây phát bệnh càng sớm thì tác hại càng lớn, thậm chí không cho thu hoạch. Cây bị bệnh thường lùn và lá bị xoăn, vàng, khảm nên khả năng quang hợp giảm, vì vậy làm giảm năng suất. Trên trái có thể biểu hiện triệu chứng bệnh hay không tuỳ thuộc vào loài virut và giống cà chua, nhưng chắc chắn khi cây bị bệnh thì số lượng và kích thước trái sẽ bị giảm, trái bị sượng. Trên những giống kháng, nếu cây đã bị truyền virut, dù không thể hiện triệu chứng bệnh, nhưng cây vẫn âm thầm mang virut và vẫn có khả năng lây truyền sang cây khác khi có điều kiện.

 

* Phòng trừ: Bệnh do virut gây ra nên hiện chưa có thuốc đặc trị. Tuy nhiên, chúng ta có thể quản lý bệnh một cách hữu hiệu bằng cách quản lý con đường lây lan. Để quản lý được bệnh, chúng ta phải áp dụng đồng thời nhiều biện pháp mới có được kết quả mong muốn. Các biện pháp đó là:

- Vệ sinh tàn dư cây trồng vụ trước, nhất là những cây trồng là ký chủ của virut như cà chua, thuốc lá, cây họ bầu bí, khoai tây và một số loại rau. Tránh trồng gần các ruộng đang trồng những cây trồng nêu trên. Vệ sinh các loài cỏ dại quanh bờ (kể cả trong vườn ươm).

- Vệ sinh dụng cụ làm vườn sau khi cắt tỉa cây bị bệnh.

- Sử dụng các giống kháng sâu chích hút, kháng bệnh.

- Sử dụng nguồn nước sạch để tưới.

- Nhổ và tiêu huỷ các cây bị bệnh, không vứt cây bệnh lên bờ ruộng hoặc vứt xuống sông, suối.

- Hạn chế làm xây xát cây khi trồng và chăm sóc.

- Tránh bón thừa phân đạm, tăng cường các loại vi lượng bằng cách sử dụng phân bón lá Poly Feed 19-19-19 để tăng khả năng chống chịu sâu, bệnh.

Theo dõi thật chặt chẽ mật độ các loại sâu chích hút, đặc biệt là rệp và bọ phấn trắng, để phòng trừ từ khi cây vừa mọc cho đến 25-30 ngày sau mọc. Đây là giai đoạn quyết định tỷ lệ cây bị bệnh, quyết định mức độ bệnh nặng hay nhẹ. Hiện nay loại thuốc phổ biến và có hiệu lực đối với các loại sâu chích hút là dầu khoáng SK Enspray 99EC. Đây là sản phẩm hoàn toàn không độc với người và gia súc. Dầu khoáng SK diệt sâu qua cơ chế làm sâu ngạt thở mà chết. Để tăng thêm hiệu lực và tiêu diệt được một số loại sâu miệng nhai và bọ cánh cứng khác, bà con nông dân thường phối hợp dầu khoáng SK với loại thuốc sinh học như  Comda Gold 5WG để phòng trừ.

 

Tin cùng loại
Sâu Cuốn Lá 23/08/2019

Sâu cuốn lá là dịch hại phổ biến trên lúa, phân bố rộng  khắp các vùng trồng lúa ở Á Châu,  dù vậy sâu cuốn lá vẫn được xem như dịch hại thứ cấp, gây hại không đáng kể. Tại Viêt Nam, những năm gần đây, diện tích lúa nhiễm sâu cuốn lá đứng thứ hai sau rầy nâu, đặc biệt ở những vùng trồng lúa thâm canh, dùng nhiều phân đạm.

Theo Hiệp hội phân bón Việt Nam, lượng phân bón đổ xuống ruộng đồng Việt Nam trên 20 năm qua lên đến 165.000.000 tấn các loại, trong đó chủ yếu là phân bón hóa học. Thế kỷ 21 là xu thế của nền nông nghiệp hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ được nhà nước khuyến khích trong tái cơ cấu ngành trồng trọt, nhằm đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt...

Bệnh thường xuất hiện trên các bộ phận non, trên hoa và quả. Trên các cành non và trái non, vết bệnh có màu đen và lõm vào. Khi bệnh tấn công vào cuống quả sẽ làm cho quả bị khô. Nếu thời tiết thuận lợi, vết bệnh sẽ phát triển rộng dần. Khi vết bệnh lan rộng ôm khắp chu vi của cành thì làm phần cành phía trên vết bệnh bị chết, toàn bộ phần quả phía trên vết bệnh sẽ bị khô, rụng.

Trên sầu riêng, bệnh thường gây hại trên lá. Lúc đầu, vết bệnh thường phát sinh ở mép hay chóp lá, sau đó lan vào phía trong. Đặc điểm nhận dạng chung của vết bệnh thán thư trên lá của một số cây trồng là giữa phần lá bị bệnh và phần lá khỏe thường có một viền màu màu đen, tiếp đến là quầng màu vàng, rồi mới đến phần lá khỏe...

Sâu keo mùa Thu là “dịch hại mới”, đang gây hại ở một số vùng trồng ngô (bắp) ở các tỉnh phía Bắc như Sơn La, Lai Châu, Yên Bái, Hòa Bình, Nghệ An, Thanh Hóa… Và ở Đồng Nai. Sâu gây hại chủ yếu trên họ Hòa Thảo, hại nặng trên ngô từ giai đoạn cây con đến khi tạo trái, năng suất thất thoát có thể lên đến 60%, ngô bị hại sớm, nặng có thể phải gieo sạ lại. Ở điều kiện nhiệt đới, sâu có vòng đời tương đối ngắn khoảng 30 ngày, đẻ nhiều trứng, cắn phá mạnh, phát tán rộng, khả năng kháng thuốc nhanh, khó phòng trừ triệt để…

Để phòng trừ cỏ, có nhiều biện pháp như cày bừa chôn vùi hạt cỏ, dùng nước khống chế hạt cỏ mọc, thu nhặt các thân và gốc cỏ sót sau làm đất đem đốt, không để cỏ tạo hạt trong ruộng sản xuất v.v… Việc dùng thuốc hóa học vẫn là biện pháp tối ưu vì khả năng diệt cỏ chết triệt để, giảm được công lao động và tranh thủ được thời gian hơn so với làm thủ công...

Cây thanh long là một trong những cây trồng chủ lực của các tỉnh Bình Thuận, Long An và Tiền Giang, nhưng thị trường tiêu thụ thường không ổn định. Chính vì vậy, các tỉnh này bắt đầu xây dựng một số chương trình sản xuất thanh long sạch để có được sản phẩm chất lượng, đạt chuẩn xuất khẩu sang các thị trường ổn định như Châu Âu, Mỹ…

Hiện nay giống mít Thái đang phát triển rất nhanh, nhất là tại các tỉnh phía Nam, đặc biệt là ở Đồng bằng sông Cửu Long và có nhiều nhà nông làm giàu lên nhanh chóng nhờ trồng giống mít này, vì giá luôn cao và ổn định trong những năm gần đây. Việc đổ xô trồng mít Thái không tuân thủ theo các quy trình trồng...

Rầy bông xoài 23/03/2019

Rầy bông xoài là côn trùng gây hại phổ biến khi xoài ở giai đoạn ra bông, trái non. Trong một thời gian ngắn, gặp điều kiện thuận lợi,  rầy có thể bộc phát thành dịch. Rầy đẻ trứng, chích hút bông và cuống làm bông khô, rụng, ngoài ra dịch nhựa tươm ra từ vết chích, cộng với chất thải của rầy trên lá, bông, cành tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bồ hống phát triển, che phủ bề mặt lá, ảnh hưởng đến quang hợp.

Lúa là cây trồng chính và quan trọng trong sản xuất nông nghiệp nước ta. Tuy nhiên, khi lúa được thâm canh để tăng năng suất và chất lượng, thì nhiều loại dịch hại xuất hiện. Bệnh đạo ôn là một trong những dịch hại nguy hiểm làm ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng lúa. Trước đây, bệnh đạo ôn chỉ xuất hiện trong vụ lúa...

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 khu Công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi