Phòng trị bệnh xoăn vàng lá cà chua 06/04/2019

TS. Nguyễn Minh Tuyên

Bệnh xoăn,vàng lá cà chua là loại bệnh khá phổ biến đối với cây cà chua trên thế giới, nhất là những vùng có khí hậu ấm áp, khô hạn. Ở Việt Nam, bệnh xoăn vàng lá cà chua khá phổ biến ở các vùng đã trồng cà chua nhiều năm, đặc biệt là ở những vùng trồng nhiều loại cây trồng cạn như dưa, cà, bầu bí, khoai tây, ớt…

* Tác nhân gây bệnh: Bệnh xoăn vàng lá cà chua là do một số loài virut gây ra. Chẳng hạn, virut từ thuốc lá (TMV), virut từ họ bầu bí (CMV), virut từ khoai tây (PVX, PVY), virut từ cà chua (ToMV, TYLCV, TRSV)... Tuỳ loài virut mà con đường lan truyền khác nhau.

* Cách lan truyền bệnh: Tác nhân gây bệnh là do virut gây ra nên phải có các động vật trung gian mang và truyền bệnh, thì bệnh mới được phát tán. Các động vật trung gian như rệp (Aphid), bọ phấn trắng (Bemisia tabaci), bọ trĩ (Thrips), một số sâu miệng nhai, bọ cánh cứng và cả con người… Các côn trùng, sâu bọ mang virut từ cây bệnh rồi gieo rắc sang cây khoẻ. Con người gây ra các vết thương cơ giới trên cây lúc trồng và chăm sóc, làm virut thâm nhập cây, hoặc virut có thể lây lan qua dụng cụ làm vườn, qua cành và gốc ghép. Bên cạnh đó, một số loài virut có khả năng tồn tại rất lâu trong các mảnh vụn đã khô của cây bị bệnh (ví dụ: loài TMV có thể tồn tại đến 50 năm, có tác giả còn cho rằng nó tồn tại đến 100 năm). Virut còn luôn tồn tại trên các cây ký chủ khác như cỏ dại, cây hoang dại… và đây chính là nguồn bệnh để lưu tồn và lây lan.

* Triệu chứng bệnh: Tuỳ loài virut, tuỳ giống cà chua, tuỳ cường độ ánh sáng và nhiệt độ, tuỳ giai đoạn cây bị nhiễm virut mà thời gian phát bệnh và triệu chứng sẽ khác nhau. Thông thường, khi bị nhiễm virut thì cây thường bị lùn, sinh trưởng và phát triển đều kém. Lá có thể bị nhỏ, bị nhăn nheo, biến dạng và thường bị khảm (trên cùng một lá có những vùng màu vàng-xanh lẫn lộn), hoặc lá thường xanh đậm hơn bình thường. Khi một cây bị nhiễm nhiều loài virut thì triệu chứng hỗn hợp và phức tạp. Nhiều khi triệu chứng trên lá giống như bị dính thuốc cỏ hoặc bị thiếu vi lượng.

* Tác hại: Khi cây bị nhiễm virut càng sớm (từ khi cây mới mọc), thì thời gian ủ bệnh càng ngắn, và cây phát bệnh càng sớm. Khi cây đã lớn bị nhiễm virut, do có sức đề kháng cao hơn, nên cây phát bệnh muộn hơn, hoặc không phát bệnh. Cây phát bệnh càng sớm thì tác hại càng lớn, thậm chí không cho thu hoạch. Cây bị bệnh thường lùn và lá bị xoăn, vàng, khảm nên khả năng quang hợp giảm, vì vậy làm giảm năng suất. Trên trái có thể biểu hiện triệu chứng bệnh hay không tuỳ thuộc vào loài virut và giống cà chua, nhưng chắc chắn khi cây bị bệnh thì số lượng và kích thước trái sẽ bị giảm, trái bị sượng. Trên những giống kháng, nếu cây đã bị truyền virut, dù không thể hiện triệu chứng bệnh, nhưng cây vẫn âm thầm mang virut và vẫn có khả năng lây truyền sang cây khác khi có điều kiện.

 

* Phòng trừ: Bệnh do virut gây ra nên hiện chưa có thuốc đặc trị. Tuy nhiên, chúng ta có thể quản lý bệnh một cách hữu hiệu bằng cách quản lý con đường lây lan. Để quản lý được bệnh, chúng ta phải áp dụng đồng thời nhiều biện pháp mới có được kết quả mong muốn. Các biện pháp đó là:

- Vệ sinh tàn dư cây trồng vụ trước, nhất là những cây trồng là ký chủ của virut như cà chua, thuốc lá, cây họ bầu bí, khoai tây và một số loại rau. Tránh trồng gần các ruộng đang trồng những cây trồng nêu trên. Vệ sinh các loài cỏ dại quanh bờ (kể cả trong vườn ươm).

- Vệ sinh dụng cụ làm vườn sau khi cắt tỉa cây bị bệnh.

- Sử dụng các giống kháng sâu chích hút, kháng bệnh.

- Sử dụng nguồn nước sạch để tưới.

- Nhổ và tiêu huỷ các cây bị bệnh, không vứt cây bệnh lên bờ ruộng hoặc vứt xuống sông, suối.

- Hạn chế làm xây xát cây khi trồng và chăm sóc.

- Tránh bón thừa phân đạm, tăng cường các loại vi lượng bằng cách sử dụng phân bón lá Poly Feed 19-19-19 để tăng khả năng chống chịu sâu, bệnh.

Theo dõi thật chặt chẽ mật độ các loại sâu chích hút, đặc biệt là rệp và bọ phấn trắng, để phòng trừ từ khi cây vừa mọc cho đến 25-30 ngày sau mọc. Đây là giai đoạn quyết định tỷ lệ cây bị bệnh, quyết định mức độ bệnh nặng hay nhẹ. Hiện nay loại thuốc phổ biến và có hiệu lực đối với các loại sâu chích hút là dầu khoáng SK Enspray 99EC. Đây là sản phẩm hoàn toàn không độc với người và gia súc. Dầu khoáng SK diệt sâu qua cơ chế làm sâu ngạt thở mà chết. Để tăng thêm hiệu lực và tiêu diệt được một số loại sâu miệng nhai và bọ cánh cứng khác, bà con nông dân thường phối hợp dầu khoáng SK với loại thuốc sinh học như  Comda Gold 5WG để phòng trừ.

 

Tin cùng loại

Bệnh virus gây khảm, vàng lá cà thường khá phổ biến trên các vườn cà tím và các vườn cây trồng cạn ngắn ngày khác. Đặc biệt, bệnh thường nặng ở những vùng chuyên canh, có khí hậu nóng và khô hạn. Bệnh virus làm giảm đáng kể năng suất và chất lượng cây cà. Những ruộng bị nhiễm bệnh sớm khi cây còn nhỏ sẽ không cho thu hoạch. Dù vậy, cho đến nay nhiều nhà nông vẫn chưa rõ nguyên nhân...

Một trong những dịch hại quan trọng trên cây lúa trong giai đoạn chuẩn bị làm đòng đến trổ bông như bệnh đạo ôn, sâu cuốn lá, rầy nâu thì sâu cắn chẽn, có chỗ bà con gọi là sâu cắn gié có tên khoa học là Mythima Separata Walker là mối quan tâm của nhà nông khi gây hại trên diện rộng.

Broadsafe 200EC chứa hoạt chất Quizalofop – P – Ethyl 200g/l là thuốc trừ cỏ nội hấp, chọn lọc, hiệu lực trừ cỏ cao không ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng, tác động cỏ giai đoạn hậu nẩy mầm, là một sản phẩm tiên tiến quyết định đến việc thắng lợi đầu tiên khi vừa xuống giống, khẳng định tính ưu việt diệt trừ cỏ cao.

Xoài là loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao và là nguồn xuất khẩu ra nhiều nước trên thế giới. Thời điểm hiện tại các nông dân đang trồng với nhiều giống xoài mới, chất lượng ngon. Tuy nhiên, vấn đề rụng hoa và trái non đã ảnh hưởng rất lớn đến năng suất của cây xoài.

Theo các chuyên gia, hạn mặn miền Tây năm nay rất gay gắt và còn khốc liệt hơn cả đợt lịch sử năm 2016. Trên khắp vùng Đồng bằng sông Cửu Long hiện tại, tình trạng đất đai nứt nẻ, lúa héo khô. Tuy nhiên, Chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn nặng nề nhất là các vùng ven sông, ven biển. Theo quy luật thì cứ năm trước lũ thấp thì năm sau hạn mặn gay gắt. Năm 2019 lũ thấp nên năm 2020 hạn mặn diện rộng là điều đã được cảnh báo từ trước.

Nho là một trong những loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Trái nho đang được xã hội ưa chuộng và tiêu dùng khá phổ biến dưới dạng quả tươi. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất nho, nhà nông thường phải đối mặt với nhiều loài sâu bệnh hại. Trong đó, bệnh mốc sương là một trong những loại bệnh hại nguy hiểm nhất với cây nho. Bệnh mốc sương có thể gây mất mùa, làm tăng chi phí và cản trở sản xuất nho đối với nhà nông.

Virus là những đơn vị sinh học có kích thuốc rất nhỏ, chưa có cấu tạo tế bào, đường kính trung bình từ 20 tới 300 nm (1 nm = 1/1.000.000 mm), chỉ có thể nhìn thấy qua kính hiển vị điện tử. Virus có thể gây bệnh cho người, động vật và thực vật. Virus không thể sống hay nuôi cấy được trong các môi trường nhân tạo mà bắt buộc phải ký sinh trong các tế bào của người hoặc động vật, thực vật thích hợp với chúng.

Sâu tơ là loại sâu rất nguy hiểm mà các nhà vườn trồng rau cải rất lo ngại. Bất kể các loại rau nào dù thân cứng hay mềm điều bị sâu tơ phá hại. Đặc biệt là các loại rau như su hào, bắp cải, cải ngọt, súp lơ, cải bẹ xanh,… là những loại rau thường bị sâu tơ phá hoại nhiều nhất

Bệnh khảm, vàng lá (bệnh hoa lá) thường rất phổ biến trên các loài cây họ đậu, đặc biệt bệnh thường nặng ở những vùng có khí hậu nóng, khô hạn và chuyên canh cây họ đậu. Bệnh đã làm giảm đáng kể năng suất và chất lượng cây đậu. Những ruộng bị nhiễm bệnh sớm khi cây còn nhỏ sẽ không cho thu hoạch. Dù vậy, cho đến nay nhiều bà con...

Trong nhóm rau màu, dưa hấu là một trong những cây trồng cho giá trị kinh tế khá cao, góp phần đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu rau màu của Việt Nam. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, có rất nhiều loại dịch hại làm ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và chất lượng dưa hấu.

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 Khu công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi