Nhện gié hại lúa 03/09/2019

Thạc sĩ Huỳnh Kim Ngọc

Trước đây nhện gié xuất hiện và gây hại trong vụ mùa tại một số tỉnh ĐBSCL… Tuy nhiên gần đây, nhện gié cũng được ghi nhận xuất hiện và gây hại một số tỉnh phía Bắc, thất thu năng suất có thể lên tới 50%.

Triệu chứng:

Nhện gié hầu như có thể xuất hiện ở mọi giai đoạn sinh trưởng của lúa từ giai đoạn mạ cho đến trổ, chín và gây hại các bộ phận của lúa như bẹ lá, gân lá, thân, cuống bông/gié và cả hạt lúa. Giai đoạn mạ, nhện chủ yếu hại bên ngoài bẹ, nơi tiếp giáp giữa bẹ và thân. Giai đoạn đẻ nhánh – làm đòng, nhện đục vào trong, sống và gây hại trong bẹ và gân lá. Giai đoạn trổ – chín, nhện gây hại chủ yếu trong bẹ, gân lá, thân, cuống bông và nếu mật số cao nhện bò lên chui vào vỏ trấu và gây hại trên hạt. Triệu chứng phổ biến do nhện gié gây hại trên bẹ, thân là các vết sọc dài có màu nâu thẫm mà nông dân gọi là bệnh cạo gió hay bã trầu.  Nếu nhện gây hại trên bông sẽ khiến bông có dạng thẳng đứng vì phần lớn hạt bị lép, lửng. Hạt bị nhên hại có màu nâu lốm đốm, méo mó. Ngoài việc chích hút nhựa, vết thương cơ giới do nhện gây ra còn tạo điều kiện cho một số nấm xâm nhập và gây hại trong đó đáng chú ý là nấm gây bệnh thối bẹ: Sarocladium oryzae.

 

Tác nhân và đặc tính sinh học:

Nhện gié có tên khoa học là: Steneotarsonemus spinki (Oligonicus oryzae), thuộc bộ nhện: Acarina. Nhện có kích thước rất nhỏ, trong suốt, khó quan sát bằng mắt thường, tuy nhiên có thể thấy được bằng kính lúp. Vòng đời nhện gié ngắn  từ 10 – 12 ngày. Nhện cái đẻ khoảng 50 trứng, trứng màu trắng, đẻ rải rác trong bẹ, trứng không thụ tinh được sẽ nở ra nhện đực. Trứng sau 1 – 2 ngày sẽ nở ra nhện non, cơ thể nhọn, dài, có 3 cặp chân. Nhện non kéo dài khoảng 4 – 5 ngày, sau đó nhện trưởng thành kéo dài khoảng 5 – 6 ngày, có 4 cặp chân.  Nhện sống chủ yếu trong bẹ lúa, gân lá phía trên mực nước và gây hại bằng cách chích hút nhựa gây các vết sọc dài màu nâu thẩm trên bẹ, thân hay các đốm lấm chấm trên hạt.

Điều kiện môi trường:

Nhện gié phát triển thuận lợi trong điều kiện thời tiết nóng, khô, ruộng thiếu nước, do đó nhện gây hại chủ yếu trong tháng 5 - 6 vụ Hè Thu ở ĐBSCL và tháng 8 - 9 vụ Mùa ở miền Bắc. Ghi nhận cho thấy sự bộc phát của nhện gié vào giữa và cuối vụ có liên quan đến việc sử dụng nhiều thuốc trừ sâu vào đầu vụ do đó làm giảm mật số thiên địch của nhện như nhện ăn thịt và ong ký sinh. Ruộng gieo sạ dầy, bón thừa đạm, ruộng khô hạn, ruộng sạ chay, sạ liên tục, vệ sinh đồng ruộng kém, ruộng còn sót lúa gốc, lúa rày của vụ trước bị nhện gié, giống mẫn cảm (IR.50404, Khang Dân 18, Nếp cái hoa vàng…) thuận lợi cho nhện gié phát triển và gây hại.

Biện pháp quản lý:

- Luân canh (nếu có thể) để cắt đứt nguồn ký chủ.

- Sau thu hoạch, đốt đồng nếu ruộng thường xuyên bị nhện gié gây hại.

- Cày ải phơi đất, làm đất kỹ nhất là ruộng các vụ trước thường xuyên bị nhện hại.

- Vệ sinh đồng ruộng, diệt lúa gốc, lúa rày của vụ trước bị nhện gié gây hại.

- Không sạ dầy.

- Bón phân cân đối, hợp lý, không bón thừa đạm.

- Giữ mức nước thích hợp cho từng giai đoạn sinh trưởng của lúa, không để ruộng khô.

- Bảo vệ thiên địch (ong, nhện ký sinh), sử dụng thuốc BVTV khi cần thiết.

- Thăm đồng thường xuyên, chú ý giai đoạn đẻ nhánh – trổ ( 35 – 60 NSS), nhất là giai đoạn từ : 35 –  50NSS, dùng kính lúp quan sát trong bẹ nếu thấy có nhện hoặc trên bẹ, gân, thân, cuống bông có triệu chứng như mô tả trên (vết sọc dài màu nâu thẩm) thì cần phun thuốc phòng trị nhện ngay, không để nhện gây hại trên cuống bông/gié hay hạt vì khi ấy đã quá muộn.

- Về thuốc trừ nhện có thể dùng các loại thuốc đặc trị nhện sau :

+ Sulox 80WP: Pha 60 - 80 g / 20 lít.

+ Saromite 57EC: Pha 15  – 20 ml / 20 lít

+ Dầu khoáng SK Enspray 99EC : pha 60 ml / 20 lít.

Khi phun thuốc cần chú ý:

(1) Trước khi phun, nếu có thể, cho nước vào ruộng, để nhện di chuyển lên trên, khi phun dễ trúng thuốc.

(2) Nên chỉnh bét phun mịn hạt và phun đẩm vào nơi nhện sống và gây hại (bẹ, thân lá).

(3) Do nhện rất nhỏ, ẩn náu trong bẹ lúa, lại được bao bọc trong kén tơ mỏng nên cần phun nhiều nước (400 – 500 lít nước/ha). Có thể phun sáng sớm hay chiều mát. Nếu lúa đang trổ nên phun vào buổi chiều (nếu trời không mưa). Cần theo dõi kỹ hướng dẫn trên nhãn.

 

Tin cùng loại
Sâu Cuốn Lá 23/08/2019

Sâu cuốn lá là dịch hại phổ biến trên lúa, phân bố rộng  khắp các vùng trồng lúa ở Á Châu,  dù vậy sâu cuốn lá vẫn được xem như dịch hại thứ cấp, gây hại không đáng kể. Tại Viêt Nam, những năm gần đây, diện tích lúa nhiễm sâu cuốn lá đứng thứ hai sau rầy nâu, đặc biệt ở những vùng trồng lúa thâm canh, dùng nhiều phân đạm.

Theo Hiệp hội phân bón Việt Nam, lượng phân bón đổ xuống ruộng đồng Việt Nam trên 20 năm qua lên đến 165.000.000 tấn các loại, trong đó chủ yếu là phân bón hóa học. Thế kỷ 21 là xu thế của nền nông nghiệp hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ được nhà nước khuyến khích trong tái cơ cấu ngành trồng trọt, nhằm đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt...

Bệnh thường xuất hiện trên các bộ phận non, trên hoa và quả. Trên các cành non và trái non, vết bệnh có màu đen và lõm vào. Khi bệnh tấn công vào cuống quả sẽ làm cho quả bị khô. Nếu thời tiết thuận lợi, vết bệnh sẽ phát triển rộng dần. Khi vết bệnh lan rộng ôm khắp chu vi của cành thì làm phần cành phía trên vết bệnh bị chết, toàn bộ phần quả phía trên vết bệnh sẽ bị khô, rụng.

Trên sầu riêng, bệnh thường gây hại trên lá. Lúc đầu, vết bệnh thường phát sinh ở mép hay chóp lá, sau đó lan vào phía trong. Đặc điểm nhận dạng chung của vết bệnh thán thư trên lá của một số cây trồng là giữa phần lá bị bệnh và phần lá khỏe thường có một viền màu màu đen, tiếp đến là quầng màu vàng, rồi mới đến phần lá khỏe...

Sâu keo mùa Thu là “dịch hại mới”, đang gây hại ở một số vùng trồng ngô (bắp) ở các tỉnh phía Bắc như Sơn La, Lai Châu, Yên Bái, Hòa Bình, Nghệ An, Thanh Hóa… Và ở Đồng Nai. Sâu gây hại chủ yếu trên họ Hòa Thảo, hại nặng trên ngô từ giai đoạn cây con đến khi tạo trái, năng suất thất thoát có thể lên đến 60%, ngô bị hại sớm, nặng có thể phải gieo sạ lại. Ở điều kiện nhiệt đới, sâu có vòng đời tương đối ngắn khoảng 30 ngày, đẻ nhiều trứng, cắn phá mạnh, phát tán rộng, khả năng kháng thuốc nhanh, khó phòng trừ triệt để…

Để phòng trừ cỏ, có nhiều biện pháp như cày bừa chôn vùi hạt cỏ, dùng nước khống chế hạt cỏ mọc, thu nhặt các thân và gốc cỏ sót sau làm đất đem đốt, không để cỏ tạo hạt trong ruộng sản xuất v.v… Việc dùng thuốc hóa học vẫn là biện pháp tối ưu vì khả năng diệt cỏ chết triệt để, giảm được công lao động và tranh thủ được thời gian hơn so với làm thủ công...

Cây thanh long là một trong những cây trồng chủ lực của các tỉnh Bình Thuận, Long An và Tiền Giang, nhưng thị trường tiêu thụ thường không ổn định. Chính vì vậy, các tỉnh này bắt đầu xây dựng một số chương trình sản xuất thanh long sạch để có được sản phẩm chất lượng, đạt chuẩn xuất khẩu sang các thị trường ổn định như Châu Âu, Mỹ…

Hiện nay giống mít Thái đang phát triển rất nhanh, nhất là tại các tỉnh phía Nam, đặc biệt là ở Đồng bằng sông Cửu Long và có nhiều nhà nông làm giàu lên nhanh chóng nhờ trồng giống mít này, vì giá luôn cao và ổn định trong những năm gần đây. Việc đổ xô trồng mít Thái không tuân thủ theo các quy trình trồng...

Bệnh xoăn,vàng lá cà chua là loại bệnh khá phổ biến đối với cây cà chua trên thế giới, nhất là những vùng có khí hậu ấm áp, khô hạn. Ở Việt Nam, bệnh xoăn vàng lá cà chua khá phổ biến ở các vùng đã trồng cà chua nhiều năm, đặc biệt là ở những vùng trồng nhiều loại cây trồng cạn như dưa, cà, bầu bí, khoai tây, ớt…

Rầy bông xoài 23/03/2019

Rầy bông xoài là côn trùng gây hại phổ biến khi xoài ở giai đoạn ra bông, trái non. Trong một thời gian ngắn, gặp điều kiện thuận lợi,  rầy có thể bộc phát thành dịch. Rầy đẻ trứng, chích hút bông và cuống làm bông khô, rụng, ngoài ra dịch nhựa tươm ra từ vết chích, cộng với chất thải của rầy trên lá, bông, cành tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bồ hống phát triển, che phủ bề mặt lá, ảnh hưởng đến quang hợp.

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 khu Công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi