Bệnh vàng lá thối rễ cam quýt 23/08/2018

TS. Nguyễn Minh Tuyên

 

Trong những năm gần đây, cây cam là một trong những cây trồng có giá trị kinh tế cao ở Việt Nam, vì vậy diện tích cam và sự đầu tư không ngừng tăng lên. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích và tăng cường đầu tư lại là yếu tố góp phần làm nhiều dịch hại có điều kiện phát triển. Một trong những bệnh hại nguy hiểm với cây cam hiện nay là bệnh vàng lá thối rễ. Đây là loại bệnh hại đang gây hoang mang cho các vùng trồng cam quýt, nhất là vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long, do chi phí phòng trừ rất cao mà vườn cây vẫn bị thiệt hại nặng nề. Vì vậy, việc tìm hiểu các thành tựu khoa học kỹ thuật để áp dụng là một trong những yếu tố then chốt để quản lý bệnh này.

 

*Tác nhân: do các loại nấm sống dưới đất gây bệnh như Fusarium, Phytophthora, Pythium, Rhizoctonia…gây ra. Tuy nhiên, nguyên nhân ban đầu do tuyến trùng, côn trùng… gây thương tổn rễ, tạo cửa ngõ để nấm bệnh xâm nhập gây hại, nhất là nấm Fusarium sp., Phytophthora sp.

 

*Triệu chứng và tác hại: Khi cây bị bệnh, toàn lá bị vàng, lá bị vàng cả phiến và gân lá, lá già vàng trước, sau đó đến các lá bánh tẻ và lá non. Các lá vàng dễ bị rụng, thường thì rụng từ từng dưới lên từng trên. Lá toàn cây bị vàng hoặc có khi chỉ một số cành bị vàng. Thường thì bên trên có cành bị vàng lá, thì tương ứng bên dưới đất cùng hướng đó đã có rễ bị thối. Tùy theo mức độ thương tổn của bộ rễ mà bộ lá cây sẽ vàng hoặc héo tạm thời tương ứng. Khi khá nhiều các rễ tơ (rễ trắng) bị hư thối thì cây sẽ có biểu hiện lá nhỏ và vàng do không hút được dinh dưỡng. Khi hầu hết các rễ tơ bị hỏng đồng loạt thì cây sẽ có hiện tượng héo tạm thời, cho dù ẩm độ đất đang cao. Nếu không được chữa trị, hiện tượng thối sẽ lan lên các rễ lớn, cây suy kiệt dần và thậm chí bị chết. Trái của cây đang bị bệnh thường có màu sắc nhạt và không được tươi mọng, ruột quả xốp và khô nước, nhạt và hương vị kém…

 

*Phòng trị:

- Trồng cao: Đào hố bón phân, sau đó lấp đất đầy để trồng, đảm bảo gốc cây sau này cao hơn mặt vườn, để không bị đọng nước ở gốc sau mưa hay tưới.

- Chế độ nước: Cần có hệ thống tưới và tiêu để quản lý nước thật tốt. Gốc cây phải được đắp cao để đảm bảo luôn được khô ráo. Không tưới nước thẳng vào gốc cây, mà chỉ tưới quanh tán cây. Cần thoát nước triệt để trong mùa mưa, không để nước chảy tràn từ vườn này sang vườn khác. Mùa khô cần tưới thường xuyên để đất đủ ẩm, không cho đất nứt nẻ, tránh các loại côn trùng và nhện xâm nhập hại rễ.

- Chế độ ánh sáng: Trước khi vào vụ mới hoặc trước mùa mưa, nên tỉa cành lá sâu bệnh, tỉa bớt cành khuất trong tán cây để cả vườn thông thoáng. Chú ý phần gốc cam cần thông thoáng, không được che phủ rơm rác, hay cỏ dại mọc, cắt bỏ cành sát mặt đất...

- Chế độ dinh dưỡng: Chủ yếu dựa vào nền phân hữu cơ hoai mục, có ủ với sản phẩm có nấm đối kháng BIMA. Ở vùng đất sét, phân hữu cơ giúp đất không nứt nẻ trong mùa nắng, không nê nước trong mùa mưa. Bón bổ sung NPK khi cần, tránh dư đạm. Bổ sung các loại vi lượng tối cần thiết như phân bón lá POLY FEED để cây khỏe mạnh, quả đẹp, thơm, ngọt. Sử dụng CALCIUM NITRATE để giảm độ chua đất, giúp rễ phát triển và hấp thụ được phân lân. Chỉ nên bón phân ở vùng quanh tán cây.

- Bảo vệ bộ rễ khỏi bị thương tổn: Khi chăm sóc, bón phân thì hạn chế làm xây xát hay làm đứt rễ cam; xử lý sâu hại trong đất, nhất là trong mùa khô. Sâu, nhện hại gây vết thương cho bệnh xâm nhập (như tuyến trùng, rệp sáp, nhện, sùng, ve sầu, mối...).

- Không dùng các chất kích thích ra hoa trái liên tục trong năm, sẽ làm cây suy kiệt, dễ bị bệnh. Khi cần cây có trái quanh năm, thì cần đầu tư thâm canh cao độ và khoa học để cây không bị suy kiệt. Vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long khoảng 2 năm nay, bà con kích ra trái quanh năm nên cây bị bệnh nhiều.

- Thuốc phòng trị:

+ Sử dụng thuốc sâu dạng hạt để trừ tuyến trùng và các loại sâu hại dưới đất nhằm hạn chế thương tổn rễ như DIAPHOS 10GR phối hợp với COMDAGOLD 5WG…trong mùa khô.

+ Sử dụng các thuốc có gốc đồng, hoặc TREPPACH BUL 607SL, hay MEXYL 80WP, hoặc ALPINE 80WG để tưới vào vùng gốc rễ. Có thể phối hợp với phân NATURFOS hoặc thuốc PYLACOL 700WP để tăng phổ phòng trừ. Nên tưới phòng ngừa và luân phiên các loại thuốc nấm ít nhất 3 lần/năm cho toàn vườn, nhất là khi vườn đã xuất hiện cây bị bệnh.

+Thường xuyên kiểm tra vườn, nếu phát hiện cây chớm bị bệnh thì vừa xử lý tuyến trùng và sâu, nhện hại sống trong đất, kết hợp phun phân vi lượng qua lá loại giàu lân. Tưới thuốc có gốc đồng luân phiên với các thuốc nấm nêu trên 5-7 ngày/lần cho đến khi cây phục hồi. Chú ý xử lý thuốc cho các cây đứng gần cây bị bệnh, đặc biệt các cây đứng ở vị trí đất thấp hơn.

 

Tin cùng loại

Bọ hung (trưởng thành) và sâu non (Sùng) gây hại bằng cách gậm rễ non và thân ngầm dưới đất, khiến cây sinh trưởng kém, mất cây (hom), đẻ nhánh kém, mất năng suất. Bọ hung và sùng gây hại trên nhiều loại cây trồng có rễ, hom, củ…nằm trong đất như mía, khoai, cao su, cây lâm nghiệp….

Bơ là loại trái cây có thành phần dinh dưỡng có giá trị cao, rất có lợi cho sức khỏe con người, bởi vậy đã được nhiều người ưa chuộng. Trồng bơ cũng đã đem lại những nguồn thu nhập lớn cho nông dân, cũng như đã góp phần làm phong phú thêm cho thương hiệu trái cây nhiệt đới của Việt Nam.

Trên thân và cuống lá: Vết bệnh lúc đầu màu trắng xám sau đó chuyển sang màu nâu nhạt, kích thước vết bệnh nhỏ hình tròn hoặc bầu dục dài, về sau bề mặt vết bệnh sần sùi màu nâu xám hoặc nâu tối. Các vết bệnh có thể liên kết với nhau tạo thành vệt hoặc từng đám trên thân và cuống lá.

Nhện gié hầu như có thể xuất hiện ở mọi giai đoạn sinh trưởng của lúa từ giai đoạn mạ cho đến trổ, chín và gây hại các bộ phận của lúa như bẹ lá, gân lá, thân, cuống bông/gié và cả hạt lúa. Giai đoạn mạ, nhện chủ yếu hại bên ngoài bẹ, nơi tiếp giáp giữa bẹ và thân. Giai đoạn đẻ nhánh – làm đòng, nhện đục vào trong, sống và gây hại trong bẹ và gân lá.

Sâu Cuốn Lá 23/08/2019

Sâu cuốn lá là dịch hại phổ biến trên lúa, phân bố rộng  khắp các vùng trồng lúa ở Á Châu,  dù vậy sâu cuốn lá vẫn được xem như dịch hại thứ cấp, gây hại không đáng kể. Tại Viêt Nam, những năm gần đây, diện tích lúa nhiễm sâu cuốn lá đứng thứ hai sau rầy nâu, đặc biệt ở những vùng trồng lúa thâm canh, dùng nhiều phân đạm.

Theo Hiệp hội phân bón Việt Nam, lượng phân bón đổ xuống ruộng đồng Việt Nam trên 20 năm qua lên đến 165.000.000 tấn các loại, trong đó chủ yếu là phân bón hóa học. Thế kỷ 21 là xu thế của nền nông nghiệp hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ được nhà nước khuyến khích trong tái cơ cấu ngành trồng trọt, nhằm đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt...

Bệnh thường xuất hiện trên các bộ phận non, trên hoa và quả. Trên các cành non và trái non, vết bệnh có màu đen và lõm vào. Khi bệnh tấn công vào cuống quả sẽ làm cho quả bị khô. Nếu thời tiết thuận lợi, vết bệnh sẽ phát triển rộng dần. Khi vết bệnh lan rộng ôm khắp chu vi của cành thì làm phần cành phía trên vết bệnh bị chết, toàn bộ phần quả phía trên vết bệnh sẽ bị khô, rụng.

Trên sầu riêng, bệnh thường gây hại trên lá. Lúc đầu, vết bệnh thường phát sinh ở mép hay chóp lá, sau đó lan vào phía trong. Đặc điểm nhận dạng chung của vết bệnh thán thư trên lá của một số cây trồng là giữa phần lá bị bệnh và phần lá khỏe thường có một viền màu màu đen, tiếp đến là quầng màu vàng, rồi mới đến phần lá khỏe...

Sâu keo mùa Thu là “dịch hại mới”, đang gây hại ở một số vùng trồng ngô (bắp) ở các tỉnh phía Bắc như Sơn La, Lai Châu, Yên Bái, Hòa Bình, Nghệ An, Thanh Hóa… Và ở Đồng Nai. Sâu gây hại chủ yếu trên họ Hòa Thảo, hại nặng trên ngô từ giai đoạn cây con đến khi tạo trái, năng suất thất thoát có thể lên đến 60%, ngô bị hại sớm, nặng có thể phải gieo sạ lại. Ở điều kiện nhiệt đới, sâu có vòng đời tương đối ngắn khoảng 30 ngày, đẻ nhiều trứng, cắn phá mạnh, phát tán rộng, khả năng kháng thuốc nhanh, khó phòng trừ triệt để…

Để phòng trừ cỏ, có nhiều biện pháp như cày bừa chôn vùi hạt cỏ, dùng nước khống chế hạt cỏ mọc, thu nhặt các thân và gốc cỏ sót sau làm đất đem đốt, không để cỏ tạo hạt trong ruộng sản xuất v.v… Việc dùng thuốc hóa học vẫn là biện pháp tối ưu vì khả năng diệt cỏ chết triệt để, giảm được công lao động và tranh thủ được thời gian hơn so với làm thủ công...

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 khu Công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi