Bệnh chổi rồng hại nhãn và cách phòng trị 03/12/2018

Thạc sĩ Huỳnh Kim Ngọc

Bệnh “Chổi rồng” còn gọi là bệnh “Chùn ngọn”, “Xù ngọn”, “Đầu lân”…  mới xuất hiện (khoảng năm 2003), lúc đầu bệnh xuất hiện và gây hại rải rác ở Đông Nam bộ, tuy nhiên thời gian gần đây ở Đồng Bằng Sông Cửu Long bệnh lây lan trên diện rộng nhất là Đồng Tháp, Tiền Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh. Bệnh gây hại nặng đến năng suất, chưa có thuốc đặc trị và phòng ngừa là chính.

Triệu chứng bệnh:

Bệnh chổi rồng gây hại trên chồi non và chùm hoa làm các bộ phận này không phát triển, giảm khả năng đậu hoa, đậu trái, trái kém chất lượng, năng suất thất thu. Triệu chứng bệnh “chổi rồng” dễ nhân diện: Chồi non bị bệnh mọc thành chùm với nhiều nhánh nhỏ, ngắn, biến dạng, cong quẹo, vặn xoắn, nhánh bệnh co cụm trông như bó chổi, do đó bà con gọi là “chổi rồng”. Chùm hoa bị bệnh cũng có triệu chứng tương tự, chùm hoa kém phát triển, phác hoa ngắn, cánh hoa không bung ra mà nhỏ lại, màu sáng, tỷ lệ đậu trái rất thấp, trái nếu có đậu cũng không phát triển, khô dần rồi chết. Bệnh chổi rồng có thể xuất hiện bất cứ vị trí nào trên cây nhãn, nhanh chóng lây lan khắp vườn, cây bị bệnh tuy phát triển bình thường nhưng chồi bệnh không phát triển mà thoái hóa dần. Bệnh gây hại quanh năm, tuy nhiên nặng nhất vào mùa nắng, bệnh phổ biến trên vườn trồng dầy, tán rậm rạp, bón phân không cân đối, bón nhiều đạm, vườn thiếu nước vào mùa nắng, vệ sinh và chăm sóc vườn kém.

 

Tác nhân:

Cho đến nay tác nhân gây bệnh “Chổi rồng” chưa thống nhất, có người cho là do Phycoplasma, có tác giả lại cho rằng do virus, mới đây một số nhà nghiên cứu lại cho rằng nguyên nhân là do vi khuẩn, tuy nhiên bệnh có quan hệ mật thiết đến nhện và côn trùng chích hút. Theo nghiên cứu của nhiều tác giả trong và ngoài nước, bệnh có liên hệ mật thiết đến Nhện lông nhung (Eriophyes Litchii) và đây chính là môi giới truyền bệnh chổi rồng. Nhện lông nhung rất khó nhận diện do kích thước của chúng rất nhỏ, thân màu vàng trắng, phần ngực có 2 đôi chân, đuôi có lông. Vòng đời 8 – 15 ngày, một năm có 13 – 15 lứa, nhện xuất hiện và gây hại trong mùa nắng. Nhện chích hút chủ yếu trên các bộ phận non như chồi, lộc non, chùm hoa mới nở, tuy nhiên khi không có đọt, nhện chích hút các bộ phận già.

Cách phòng trị:

- Trồng giống kháng, nếu vùng bị áp lực bệnh cao nên ghép mắt ghép là xuồng cơm vàng vào gốc ghép là tiêu da bò (sức sống mạnh, tuy nhiên nhiễm bệnh năng) hay nhãn long, xuồng cơm trắng…

- Sử dụng cây sạch bệnh để làm vật liệu nhân giống. Tránh vận chuyển vật liệu trồng từ vùng nhiễm bệnh sang vùng khác.

- Tưới nước đầy đủ, bón phân hơp lý, tránh bón nhiều đạm làm bộ lá phát triển và ra lá không tập trung tạo điều kiện cho bệnh phát triển.

- Tỉa cành tạo tán để tạo điều kiện ra hoa tập trung, đồng loạt, thuận lợi cho việc quản lý bệnh.

- Cắt tỉa cành sau thu hoạch. Nên cắt tỉa sâu (cắt tỉa dưới vị trí bị bệnh trên 50 cm để loại bỏ cành bệnh, nhện hại…nên cắt bỏ cành sát mặt đất).

- Thăm vườn thường xuyên, khi phát hiện bệnh, nên cắt bỏ và tiêu hủy ngay. Cần chú ý vệ sinh dụng cụ cắt tỉa để tránh lây lan bệnh.

Kết hợp cắt tỉa cành để xử lý ra hoa nhãn với phòng trừ nhện lông nhung bằng cách phun thuốc khi cây mới ra đọt non, ra hoa như: Sulox 80WP, Saromite 57EC, dầu khoáng SK 99EC. Chú ý phun nhiều nước, phun tập trung vào các bộ phận non của cây, định kỳ  7 – 10 ngày phun một lần, ngoài ra do nhện hại kháng thuốc nhanh, do đó nên luân phiên thuốc.

 

Tin cùng loại

Cây mai từ lâu đã gắn liền với người dân Việt Nam, đặc biệt ở miền Nam mỗi dịp Xuân về. Mai tượng trưng cho sự thịnh vượng, hạnh phúc và may mắn. Thú chơi mai đã được nhiều người biết đến, để có một cây mai đẹp ra hoa đúng tết, hoa đẹp, lâu tàn thì cần một năm chăm sóc rất kỹ, để tạo dáng cây mai đẹp có khi mất 3 đến 5 năm mới thành công.

Hiện nay các loại dưa được trồng với diện tích khá lớn ở Việt Nam, chúng là những loại cây có giá trị kinh tế cao. Các loại dưa đang được xã hội tiêu thụ với lượng lớn và thường xuyên dưới dạng rau-quả. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, nhà nông thường phải đối mặt với nhiều loài bệnh hại. Trong đó, bệnh mốc sương (có nơi gọi sương mai) là một trong...

Bọ cánh cứng hại dừa còn gọi là Bọ dừa có nguồn gốc từ Indonesia, sau đó lây lan qua các đảo ở Thái Bình Dương như quần đảo Salomon (1929), Vanuatu (1937), Tahiti (1961), Úc (1984)… Tại vùng Đông Nam Á, Bọ dừa được phát hiện và gây hại khoảng năm 1999 – 2000. Ở Cambodia (2001) gần 2 triệu cây dừa bị chết và 7,2 triệu cây bị hư hại do bọ dừa...

Cây khoai lang từ lâu đã giúp người nông dân thoát nghèo chính trên mảnh đất của mình nhưng những năm gần đây đã bắt đầu xuất hiện loại bệnh làm cho dây khoai lang chết hàng loạt dẫn đến nhiều hộ nông dân trồng khoai lang thua lỗ nặng. Đã có rất nhiều những ruộng khoai lang gần như mất trắng vì bệnh này. Đó là bệnh chết dây (chết tím dây) trên cây khoai lang hay còn gọi là bệnh héo vàng đang làm cho người trồng khoai lang cảm thấy lo lắng mỗi khi bước vào vụ mới.

Dưa hấu là loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, do trái dưa hấu được xã hội yêu chuộng và tiêu thụ thường xuyên. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất dưa hấu, nhà nông thường phải đối mặt với nhiều loài bệnh hại. Trong đó, sương mai là một trong những loại bệnh hại nguy hiểm với cây dưa hấu nói riêng và cây họ bầu bí nói chung.

Từ tháng 10 - 12 dương lịch hàng năm, những vườn điều ở các tỉnh Miền Đông Tây Nguyên và Miền Trung Nam Bộ trút bỏ dần bộ lá già cỗi, khoác lên mình tán lá mới xanh non mơn mởn. Thời gian này cây điểu cũng bắt đầu ra hoa và kết trái, cần dinh dưỡng đa, trung và vi lượng nhiều hơn lúc bình thường.

Bọ trĩ là dịch hại phổ biến trên xoài, đây là loại côn trùng rất nhỏ. Tuy nhiên, có thể thấy được bằng mắt thường, thân hình thon dài, miệng rất cứng, khỏe, phá hại bằng cách dùng miệng đục thủng vào bộ phận non của cây như lá non, chồi, bông, trái… rồi hút nhựa. Trên lá, bọ trĩ chích hút ở mặt dưới lá làm lá phát triển không bình thường, cong queo, hai mép cúp xuống. Trên chồi, làm chồi không ra lá, trái.

Sâu đục thân gốc và cành là một loại xén tóc, có vòng đời dài cả năm, sâu đục vào thân cành, gây hại nghiêm trong trên các vườn điều già cỗi, trồng dầy,rậm rạp, ít chăm sóc. Sâu đục thân có 2 loại: Sâu đục thân gốc và sâu dục cành. Sâu đục thân gốc là xén tóc, thành trùng cái đẻ trứng vào các vết nứt trên vỏ cây, cách thân khoảng 1,5 mét trở xuống, sau đó sâu ăn phần vỏ mềm rồi đục sâu vào bên trong tạo thành những đường hầm ngoằn nghèo,...

Gây hại cho nhiều loại cây trồng: Bơ, sầu riêng, ca cao, điều... Tác hại: Mọt đục lổ vào thân, cành, tạo hầm, đẻ trứng, một ổ 30 – 50 trứng, trứng nở, mọt non tiếp tục đục khoét. Vết đục có màu đen, ướt do nấm fusarium cộng sinh trên cơ thể mọt. Mọt đục làm cành khô, dễ gảy. Bọ xít muỗi có hai loại: Màu nâu đỏ và xanh. Vòng đời khoảng một tháng, biến thái không hoàn toàn, ấu trùng có 5 tuổi, ấu trùng và thành trùng giống nhau về hình dạng,...

Ngay từ năm 1923, các nhà nghiên cứu đã xác định được Bo (B) là một trong những nguyên tố vi lượng thiết yếu đối với cây trồng. Ngày nay tình trạng thiếu Bo đã được phát hiện ở hầu hết các loại cây trồng trên khắp thế giới. Bài viết này nhằm giúp các nhà vườn hiểu khái quát về vai trò, yếu tố tác động của môi trường cũng như nhận biết được các triệu chứng, tác hại khi cây trồng thiếu Bo,...

  • Trụ sở Chính
  • CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Nguyễn Văn Quỳ, khu phố 1, phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP.HCM
  • Mã số thuế: 0300632232
  • Tel: (028) 38 733 295 - 38 732 077
  • Fax: (028) 38 733 033 - 38 733 391
  • Website: www.spchcmc.vn - Email: info@spchcmc.vn
  • Xí nghiệp Bảo vệ Thực vật Sài Gòn
  • XÍ NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN
  • Lô C1-C3 khu Công nghiệp Hiệp Phước, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP.HCM
  • Tel: (028) 3873 4089 - Fax: (028) 3873 4090
  • Đơn vị trực thuộc
  • Kết nối chúng tôi