TS Nguyễn Minh Tuyên 

Hiện nay ở Việt Nam, việc trồng các cây họ cam quýt đang đóng góp một vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp nước nhà. Nguồn lợi đem lại của các cây họ cam quyt đã giúp nhiều nhà nông làm giàu. Tuy nhiên, ở bất cứ đâu, hễ có trồng cây họ cam quýt thì bệnh nứt thân xì mủ đều xuất hiện và gây hại. Những nhà vườn thiếu quan tâm đến loại bệnh hại này thì thường bị thiệt hại nặng. 

*Triệu chứng bệnh:

Khi bị bệnh, triệu chứng thường thấy nhất là cây bị chảy nhựa (xì mủ) ở trên thân chính ở vị trí sát gốc. Tuy nhiên, bệnh cũng xuất hiện trên các vị trí khác ở thân và cành. Khi bệnh nặng thì ta thấy vỏ thân bị nứt ra, vết bệnh lan rộng dần theo chiều ngang và dọc, cây sinh trưởng và phát triển kém dần. Khi vết bệnh phát triển rộng, ôm hết chu vi vỏ cây ở gốc hoặc ở cành thì cả cây hoặc cành đó bị chết. 

*Tác nhân gây bệnh và điều kiện phát sinh phát triển:

Bệnh nứt thân xì mủ cam quýt do nấm Phytophthora sp. gây ra.

Trong điều kiện trồng mật độ cao, đào hố trồng thấp nên nước đọng ở gốc, bón phân thừa đạm, cây quá xanh tốt, xum xuê, cành thấp chạm đất, kết hợp vườn bị rợp bóng cây khác, tủ kín gốc trong mùa mưa, hệ thống tiêu nước kém…thì chắc chắn bệnh sẽ rất nặng. 

*Những biện pháp phòng trừ có hiệu quả cao:

Nguyên tắc là áp dụng tổng hợp nhiều biện pháp có thể áp dụng được.

Trồng cây với mật độ thích hợp tùy giống (vd: cam sành thì mật độ cao hơn cam giấy).

Làm luống theo hướng Đông Tây để mỗi cây có thể nhận được ánh nắng suốt ngày.

Không đào hố để trồng, mà nên trồng trên luống (líp), đắp cao gốc để đảm bảo gốc rễ được khô ráo sau mưa. Nên quét vôi phần thân sát đất.

Không tưới bằng hệ thống nhỏ dọt thẳng vào gốc cây, mà chỉ tưới vùng đất xung quanh tán cây để gốc luôn được khô ráo.

Không tủ kín gốc trong mùa mưa và cần có hệ thống thoát nước thật tốt.

Cắt những cành quét đất (sẽ bị xây xát khi có gió và dễ bị nhiễm bệnh), tỉa những cành sâu bệnh trong mùa mưa để vườn được thông thoáng.

Bón phân hữu cơ hoai mục và được ủ với nấm đối kháng Trichoderma sp. càng tốt.

Bón vôi hoặc CALCIUM NITRATE để đảm bảo cung cấp đầy đủ Canxi cho cây, giúp tăng sức chống chịu của cây, chống nứt trái.

Bón phân cân đối đầy đủ, không được dư đạm.

Sử dụng phân POLY FEED để cung cấp vi lượng cần thiết cho cây.

Kiểm tra vườn cây thường xuyên để phát hiện cây bị bệnh nhằm cứu chữa kịp thời.

Khi phát hiện cây bị chảy nhựa, dùng dao sắc gọt hết phần vỏ và gỗ bị nhiễm bệnh, dùng ALPINE 80WG quét lên chỗ bị bệnh. Nên kết hợp phun toàn cây và tưới gốc bằng ALPINE hoặc TREPPACH BUL 607SL để phòng bệnh. Cần phòng trừ cho các cây lân cận cây bị bệnh để tránh bị lây lan. Trong mùa mưa, nên chủ động phòng bệnh trước sẽ giúp làm giảm chi phí phòng trừ.